Birlik ve Dayanışma Sendikası (BDS), aile sağlığı merkezlerinde kullanılmaya başlanan Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Bilgi Sistemi’nin (SB-AHBS) sahadaki etkilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirdiği araştırmanın sonuçlarını açıkladı.
Eylül 2026’da yapılan araştırmaya 75 ilden 1.723 aile hekimi ile 1.909 aile sağlığı ebe ve hemşiresi olmak üzere toplam 3 bin 632 sağlık çalışanı katıldı. Araştırmada sağlık çalışanlarının yeni sistemle ilgili kullanıcı deneyimleri, günlük iş akışı, iş yükü, veri erişimi ve koruyucu sağlık hizmetlerine ilişkin değerlendirmeleri ele alındı.
Araştırma sonuçlarında özellikle iş yükü ve hasta başına ayrılan işlem süresindeki artış dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 84,8’i hasta başına işlem süresinin uzadığını, yüzde 84,7’si ise çalışma koşulları ile iş yükünün ağırlaştığını ifade etti.
İŞ YÜKÜ VE İŞLEM SÜRESİNDE ARTIŞ BİLDİRİMİ
Araştırmaya göre sağlık çalışanlarının yüzde 80,7’si hasta başına işlem süresinin, yüzde 79,6’sı ise günlük iş yükünün arttığını belirtti.
Katılımcıların yüzde 75,2’si aynı bilgilerin birden fazla kez girilmesi gerektiğini ifade ederken, yüzde 68,8’i sistem kesintileri nedeniyle yeniden veri girişi yapmak zorunda kaldığını bildirdi.
BDS Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, bir sağlık bilişim sisteminin temel amacının sağlık çalışanının işini kolaylaştırmak ve hastaya ayrılan zamanı artırmak olması gerektiğini söyledi.
Mehlepçi, araştırmadaki sonuçlara dikkat çekerek, “Bir sağlık bilişim sisteminin amacı sağlık çalışanına zaman kazandırmak olmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.
EBE VE HEMŞİRELERDE SORUN BİLDİRİMLERİ DAHA YÜKSEK
Araştırmada aile hekimleri ile aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin yanıtları da ayrı ayrı değerlendirildi.
Programın hızını yetersiz bulanların oranı aile hekimlerinde yüzde 53,6, ebe ve hemşirelerde yüzde 75,4 olarak belirlendi. Yoğun çalışma sırasında sistemde yavaşlama veya kilitlenme yaşandığını belirtenlerin oranı ise aile hekimlerinde yüzde 56,8, ebe ve hemşirelerde yüzde 81 oldu.
Hasta başına işlem süresinin arttığını söyleyen aile hekimlerinin oranı yüzde 73,5, ebe ve hemşirelerin oranı ise yüzde 87,3 olarak kaydedildi.
Günlük iş yükünün arttığını belirtenlerin oranında da benzer bir fark görüldü. Bu oran aile hekimlerinde yüzde 73,3 olurken, ebe ve hemşirelerde yüzde 85,3’e çıktı.
VERİ VE KAYITLARA ERİŞİMDE SORUN BİLDİRİMLERİ
Araştırmada sağlık çalışanlarının veri ve hasta kayıtlarıyla ilgili gözlemleri de yer aldı.
Katılımcıların yüzde 64,4’ü daha önce kayıtlı hasta bilgilerinde eksiklik, yüzde 59,9’u klinik notlarda eksiklik veya kayıp, yüzde 55,2’si ise eski izlem kayıtlarında eksiklik gözlemlediğini belirtti.
Girdiği verinin daha sonra kaydedilmediğini fark ettiğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 50,2 oldu.
BDS Genel Başkanı Mehlepçi, bu oranların doğrudan teknik veri kaybı olarak yorumlanmaması gerektiğine dikkat çekerek araştırmanın sağlık çalışanlarının gözlemlerini ölçtüğünü vurguladı.
KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİNE İLİŞKİN BİLDİRİMLER
Araştırmada çocuk, gebe ve kadın sağlığı izlemleri gibi koruyucu sağlık hizmetlerinin dijital sistem üzerindeki işleyişi de değerlendirildi.
Katılımcıların yüzde 63,2’si çocuk aşıları ve izlemlerinin farklı ekranlarda yer almasını sorun olarak değerlendirdi. Kadın izlemlerinin geçmişine erişimde zorluk yaşadığını belirtenlerin oranı yüzde 64,7 olurken, yeni gebelik bildirimlerinin ana ekranda yeterince belirgin olmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 64,3 olarak kaydedildi.
Mehlepçi, aile hekimliği sistemlerinde yazılımın yalnızca kayıt tutma işlevi görmemesi gerektiğini belirterek, aşılama, gebe izlemi ve çocuk izlemi gibi koruyucu sağlık hizmetlerinin zamanında yürütülmesini desteklemesi gerektiğini ifade etti.
SENDİKADAN SAĞLIK BAKANLIĞINA DÖRT TALEP
Birlik ve Dayanışma Sendikası, araştırma sonuçlarının ardından sistemin geliştirilmesi için dört temel beklentisini açıkladı.
Sendika; sahadan gelen bildirimlerin değerlendirilmesini, veri bütünlüğünün teknik olarak denetlenmesini, SB-AHBS’nin gerçek aile sağlığı merkezi koşullarında performans testlerinden geçirilmesini ve aile hekimleri ile aile sağlığı ebe ve hemşirelerinin geliştirme sürecine doğrudan dahil edilmesini talep etti.
Araştırmanın Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlükleriyle paylaşılacağı belirtildi.
Mehlepçi, araştırmanın sağlık çalışanlarının kullanıcı deneyimi, klinik iş akışı, veri bütünlüğü, koruyucu sağlık modülleri ve teknik destek konularındaki değerlendirmelerini ortaya koyduğunu belirterek, temel beklentilerinin sağlık çalışanlarının zamanını hastalarına ve koruyucu sağlık hizmetlerine daha fazla ayırabildiği işlevsel ve güvenilir bir sistem olduğunu ifade etti.
