KIRGIZİSTAN TARİHİNDE BİR İLK
Kırgızistan, 2027-2028 döneminde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin geçici üyesi olarak ilk kez görev yapmaya hazırlanıyor. Ülkenin Konsey’de izleyeceği politikanın merkezinde ise çatışmaların ortaya çıkmadan engellenmesini hedefleyen “önleyici diplomasi” bulunacak.
Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, New York’ta yeni seçilen geçici üyelerin dışişleri bakanları için düzenlenen çalışma yemeğinde ülkesinin önceliklerini açıkladı.
KRİZLER BÜYÜMEDEN MÜDAHALE ÇAĞRISI
Kulubayev, uluslararası anlaşmazlıkların silahlı çatışmaya dönüşmeden diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerektiğini vurguladı. Kırgızistan’ın Güvenlik Konseyi’ndeki görev süresinde önleyici diplomasiyi temel önceliklerinden biri yapacağını belirtti.
Dünya siyasetinin zorlu bir dönemden geçtiğine işaret eden Kulubayev, seçilmiş üyelerin ülkeler arasındaki diyalog kanallarını açık tutma konusunda önemli bir sorumluluk üstleneceğini ifade etti.
YENİ ÜYELER NEW YORK’TA BULUŞTU
Toplantıya 2027-2028 döneminde BM Güvenlik Konseyi’nde görev yapacak Avusturya, Kırgızistan, Portekiz, Trinidad ve Tobago ile Zimbabve’nin dışişleri bakanları katıldı.
“I5” olarak adlandırılan beş ülkenin, görev süreleri boyunca düzenli görüşmeler gerçekleştirmesi ve uluslararası krizler karşısında ortak hareket alanları oluşturması planlanıyor.
SINIR SORUNLARINDA ORTA ASYA DENEYİMİ
Kırgızistan Dışişleri Bakanı, Orta Asya’da uzun yıllar devam eden sınır meselelerinin barışçıl yöntemlerle çözülmesini ülkesinin diplomatik deneyimine örnek gösterdi.
Kulubayev ayrıca Kırgızistan’ın girişimiyle BM Genel Kurulunda kabul edilen “Sınır Anlaşmazlıklarının Barışçıl Çözümü” başlıklı karara dikkat çekti. Bişkek yönetimi, bu tecrübeyi Güvenlik Konseyi’ndeki çalışmalarına taşımayı hedefliyor.
AFGANİSTAN VE BÖLGESEL RİSKLER MASADA
Toplantıda Afganistan’daki gelişmeler ile BM Orta Asya Önleyici Diplomasi Bölgesel Merkezi’nin rolü de değerlendirildi. Kulubayev, güvenlik sorunlarının yalnızca askeri tehditlerden ibaret olmadığını belirtti.
İklim değişikliği, su kaynaklarının azalması ve gıda güvenliği risklerinin ülkeler arasındaki gerilimleri artırabileceğine dikkat çekildi. Kırgızistan’ın bu başlıkları BM Güvenlik Konseyi gündemine taşıması bekleniyor.
BİŞKEK’TEN BEŞ ÜLKEYE ORTAK HAREKET TEKLİFİ
Kulubayev, I5 ülkelerinin BM’deki diplomatik temsilcilikleri arasında düzenli istişare mekanizması kurulmasını önerdi. Beş ülkenin kendi bölgelerinde edindiği deneyimlerin paylaşılması ve krizlere ilişkin erken uyarı sistemlerinin desteklenmesi çağrısında bulundu.
Barış İnşa Komisyonu ile iş birliğinin güçlendirilmesini isteyen Kulubayev, 2027’de Bişkek’te düzenlenecek İkinci Küresel Dağlar Zirvesi’ne de dikkat çekti. Kırgızistan’ın ilk Güvenlik Konseyi döneminde bölgesel sorunları küresel gündemin daha görünür bir parçası haline getirmeyi amaçladığı bildirildi.
