Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar, Türkiye'de gıda israfının önemli bölümünün hanelerde gerçekleştiğini ortaya koyuyor. FAO'nun paylaştığı verilere göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 19 milyon ton gıda israf ediliyor. Kurum, tüketici davranışlarının değiştirilmesinin gıda kaybı ve israfını azaltmada en kritik adımlardan biri olduğuna dikkat çekiyor.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI: İSRAFI ÖNLEMEK GIDA GÜVENLİĞİNİN DE PARÇASI
Tarım ve Orman Bakanlığı, FAO iş birliğiyle yürütülen Gıdanı Koru kampanyası kapsamında israfın önlenmesine yönelik farkındalık çalışmaları yürütüyor. Kampanyanın sonuçlarına göre tüketicilerin "Son Tüketim Tarihi" ile "Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi" arasındaki farkı daha iyi anlamaya başlaması, yanlış porsiyon planlamasının azalması ve planlı alışveriş alışkanlığının artması gibi olumlu değişimler gözlendi. Kampanya kapsamında hanelerde yıllık yüz milyonlarca liralık tasarruf sağlandığı da açıklandı.
FAO: GIDA İSRAFI SADECE EKONOMİK DEĞİL ÇEVRESEL BİR SORUN
FAO, gıda israfının yalnızca çöpe atılan ürünlerden ibaret olmadığını vurguluyor. Kuruma göre çöpe giden her ürünle birlikte üretim sırasında kullanılan su, enerji, iş gücü ve doğal kaynaklar da boşa harcanıyor. Gıda kaybı ve israfının azaltılmasının hem gıda güvenliğine hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağladığı belirtiliyor.
EN ÇOK HANGİ HATALAR İSRAFA YOL AÇIYOR?
Uzmanların ve kurumların dikkat çektiği başlıca nedenler şöyle sıralanıyor:
İhtiyaçtan fazla alışveriş yapılması.
Yanlış porsiyon planlaması.
Gıdaların uygun koşullarda saklanmaması.
Son tüketim tarihi ile tavsiye edilen tüketim tarihinin karıştırılması.
Artan yemeklerin yeniden değerlendirilmemesi.
FAO'ya göre özellikle planlı alışveriş ve doğru saklama yöntemleri, hanelerdeki israfı azaltmada önemli rol oynuyor.
HORECA SEKTÖRÜ DE İSRAFLA MÜCADELEDE KİLİT ROL OYNUYOR
FAO, Tarım ve Orman Bakanlığı ve sektör temsilcileri; oteller, restoranlar ve kafelerin (HoReCa) da gıda kaybı ve israfının azaltılmasında önemli sorumluluk taşıdığına dikkat çekiyor. Kurumlar, doğru stok yönetimi, porsiyon planlaması ve ihtiyaç fazlası gıdaların değerlendirilmesine yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması için rehber çalışmalar yürütüyor.
UZMANLAR NEDEN DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİNE DİKKAT ÇEKİYOR?
FAO'nun yürüttüğü çalışmalar, yalnızca yasal düzenlemelerin yeterli olmadığını, kalıcı sonuç için tüketici alışkanlıklarının değişmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Planlı alışveriş, doğru saklama, ihtiyaç kadar pişirme ve artan gıdaların değerlendirilmesi gibi basit uygulamaların hem aile bütçesine hem de ülke ekonomisine katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
GIDA İSRAFI NEDEN HERKESİN SORUNU?
Uzmanlara göre gıda israfı yalnızca çöpe atılan yiyeceklerden ibaret değil. İsraf edilen her ürün; üretim, taşıma, depolama ve satış süreçlerinde kullanılan kaynakların da boşa gitmesi anlamına geliyor. Bu nedenle gıda israfının azaltılması, ekonomik tasarrufun yanı sıra doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir gıda sistemlerinin güçlendirilmesi açısından da önem taşıyor
