Sosyal medya platformlarında her gün yeni bir zayıflama yöntemi, detoks kürü veya kısa sürede kilo verme vaadiyle karşılaşmak mümkün. “10 günde 5 kilo”, “ekmeği tamamen bırakın”, “şu besin yağları yakıyor” gibi iddialar kısa sürede geniş kitlelere ulaşırken, kişinin sağlık durumunu ve beslenme ihtiyaçlarını dikkate almayan uygulamalar ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Konuyu TÜRKİNFORM’a değerlendiren Beslenme Uzmanı ve Diyetisyen Sultan Çıtak, sosyal medyada popüler hale gelen diyet akımlarının önemli bölümünün hızlı sonuç alma isteğini kullandığını belirterek, sağlıklı beslenmenin moda akımlardan değil, sürdürülebilir alışkanlıklardan oluştuğunu söyledi.
HIZLI KİLO VERME VAATLERİNE DİKKAT
Sosyal medyada özellikle kısa sürede yüksek miktarda kilo vermeyi vadeden içeriklerin dikkat çektiğini belirten Çıtak, insanların zahmetsiz ve hızlı sonuç alma isteğinin bu tür paylaşımların yayılmasını kolaylaştırdığını ifade etti.
Çıtak, gerçek ve sağlıklı bir beslenme programının sabır, denge ve sürdürülebilirlik gerektirdiğini vurgulayarak, birkaç gün veya birkaç hafta içerisinde mucizevi sonuçlar vadeden yöntemlere karşı temkinli olunması gerektiğini söyledi.
Sosyal medya algoritmalarının da dikkat çekici başlıkları ve dramatik “öncesi-sonrası” görüntülerini öne çıkarabildiğine dikkat çeken Çıtak, bu durumun bilimsel bilgiden ziyade popüler söylemlerin daha fazla görünür olmasına neden olabildiğini belirtti.
HER POPÜLER DİYET BİLİMSEL TEMELE DAYANMIYOR
Sosyal medyada tek bir besinin veya ürünün olağanüstü sonuçlar sağlayabileceği yönündeki iddiaların da sorgulanması gerektiğini belirten Çıtak, yulaf, avokado, kemik suyu, kolajen, detoks çayları veya farklı bitkisel kürlerin tek başına zayıflama reçetesi gibi sunulmasının doğru olmadığını söyledi.
Çıtak, geçmiş yıllarda yumurta, kahve ve yağlar hakkında birbirinden tamamen farklı beslenme akımlarının ortaya çıktığını hatırlatarak, sosyal medyada bugün “kesin doğru” gibi sunulan bazı bilgilerin zaman içerisinde değişebildiğine dikkat çekti.
Bu nedenle vatandaşların tek bir videoya veya influencer paylaşımına bakarak beslenme düzenini değiştirmemesi gerektiğini belirten Çıtak, bilimsel dayanağı olmayan genellemelerin kişiden kişiye farklı sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
“BANA İYİ GELDİ, HERKESE İYİ GELİR” YANILGISI
Sosyal medya diyetlerinde en önemli sorunlardan birinin kişisel deneyimlerin genel bir sağlık kuralı gibi aktarılması olduğunu belirten Çıtak, bir kişinin uyguladığı beslenme programının başka bir kişi için uygun olmayabileceğini söyledi.
Beslenmenin kişinin yaşına, sağlık durumuna, yaşam biçimine ve ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini vurgulayan Çıtak, özellikle herhangi bir kronik hastalığı bulunan kişilerin internet üzerinden gördüğü diyetleri doktor veya diyetisyen kontrolü olmadan uygulamaması gerektiğini ifade etti.
Çıtak, yanlış ve aşırı kısıtlayıcı beslenme uygulamalarının bazı kişilerde safra kesesi taşı, karaciğer yağlanması veya hormonal sorunlar gibi sağlık problemleriyle ilişkilendirilebileceğine dikkat çekti.
SOSYAL MEDYADA UNVANLARA ALDANMAYIN
Sosyal medya kullanıcılarının beslenme tavsiyesi veren kişilerin eğitim ve uzmanlık geçmişini de araştırması gerektiğini belirten Çıtak, internette “sağlık koçu”, “beslenme danışmanı” veya “fit yaşam mentörü” gibi unvanlarla içerik üreten kişilerin tavsiyelerinin otomatik olarak bilimsel kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.
Çıtak, kişisel deneyimin bilimsel kanıt anlamına gelmediğini vurgulayarak, özellikle ciddi kilo verme hedeflerinde uzman desteğinin önem taşıdığını ifade etti.
ZAYIFLAMA İĞNELERİ SİHİRLİ ÇÖZÜM DEĞİL
Son dönemde sosyal medyada sıkça gündeme gelen zayıflama iğnelerine de değinen Çıtak, ilaçların sağlıklı beslenmenin yerine konulmaması gerektiğini belirtti.
“İlaç, beslenmenin yerine geçen sihirli bir değnek değildir” yaklaşımını vurgulayan Çıtak, kilo yönetiminin yalnızca tartıdaki rakamın düşürülmesinden ibaret olmadığını söyledi.
Sağlıklı kilo verme sürecinde kas kütlesinin korunması, yeterli ve dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kaliteli uykunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
SAĞLIKLI BESLENMENİN TEMELİ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Sosyal medyada her dönem yeni bir diyet akımının ortaya çıkabileceğini belirten Çıtak, vatandaşlara kısa süreli ve katı listeler yerine sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarına yönelmeleri çağrısında bulundu.
Çıtak, sağlıklı yaşamın temelinde taze sebzeler, baklagiller, kaliteli protein kaynakları, tam tahıllar, yeterli uyku ve düzenli hareketin bulunduğunu belirterek, popüler diyetlerin geçici sonuçlar sunabileceğini ancak doğru beslenme alışkanlıklarının uzun vadede yaşam kalitesine katkı sağlayacağını ifade etti.
