Emekli aylığının hangi statüden bağlanacağını belirleyen ölçülerin başında son 7 yıl hesabı geliyor. SSK (4/a) ile Bağ-Kur (4/b) arasında geçiş yapanlarda aylığın tutarını ise sigorta başlangıç tarihi ve prim geçmişi belirliyor.
EMEKLİLİKTE SON 7 YIL ŞARTI NEDİR?
1 Ekim 2008 öncesinde farklı statülerde hizmeti bulunanlarda, hangi kurumdan emekli olunacağına son 7 yıllık prim süresine göre karar veriliyor. 360 günlük yıl hesabıyla 7 yıl, 2520 prim gününe denk gelir. Hesapta takvim süresi değil, fiilen prim ödenen günler dikkate alınır.
Son 2520 günün 1260 gününden fazlası hangi statüde geçmişse emeklilik o statüden gerçekleşir. Kamuoyunda "son 3,5 yıl" diye de anılan 1260 gün, ayrı bir dönem değil, son 7 yılın yarısını ifade eder. Sürelerin eşit çıkması halinde en son çalışılan statü esas alınır.
1 Ekim 2008'den sonra ilk kez sigortalı olanlarda ise statü belirlemesi 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.
EMEKLİ AYLIĞI NASIL HESAPLANIYOR?
Emekli aylığı, güncellenmiş prime esas kazançlardan bulunan ortalama kazancın aylık bağlama oranıyla çarpılmasıyla hesaplanır. Prime esas kazançlar, sigortalı adına işe girişten emekliliğe kadar kuruma beyan edilen tutarlardan oluşur. Kazançlar güncellenirken enflasyon ve ekonomik büyüme oranları kullanılır.
AYLIK BAĞLAMA ORANI DÖNEMLERE GÖRE NASIL DEĞİŞİYOR?
Aylık bağlama oranı, hizmetin geçtiği döneme göre farklı hesaplanıyor.
- 2000 öncesinde 5 bin prim günü için yüzde 60, fazla her 240 gün için 1 puan artış
- 2000-2008 arasında ilk 10 yılın her yılı için yüzde 3,5, sonraki 15 yılın her yılı için yüzde 2
- 1 Ekim 2008 sonrasında her 360 günlük prim ödemesine yüzde 2
Hesaba göre yalnızca 2008 sonrası hizmetle 7.200 gün dolduran sigortalının bağlama oranı yüzde 40 olur. 2000-2008 kurallarıyla 25 yıllık hizmette oran yüzde 65'e çıkar. Birden fazla döneme yayılan hizmetlerde aylık, her dönem için ayrı hesaplanan kısmi aylıkların toplamından oluşur. 2000 ve 2008 sonrası girişlilerin aylıklarının daha düşük kalmasının başlıca nedeni de bağlama oranlarındaki düşüş.
SSK VE BAĞ-KUR'DA KAÇ PRİM GÜNÜ GEREKİYOR?
SSK'lılar için genel olarak 7.200, Bağ-Kur'lular için 9.000 prim günü aranır. Aradaki 1800 günlük fark yaklaşık 5 yıllık çalışmaya karşılık gelir. Bağ-Kur'da şartın 7.200 güne indirilmesi Haziran 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın açıklamalarıyla gündeme gelmişti.
Bağ-Kur primlerini aksatanların ödenmemiş süreleri prim gününe sayılmaz. Eksik günleri olanlar için borçlanma seçenekleri de emeklilik hesabında önem taşır.
