Ticaret Bakanlığı, bazı teknoloji mağazalarının iPhone satışını kasko ya da sigorta yaptırma şartına bağladığı yönündeki şikâyetler üzerine inceleme başlattı. Bakanlık Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, bir malın satışının başka bir mal ya da hizmetin alınması şartına bağlanamayacağını hatırlatarak, aykırılık tespit edilen iş yerlerine idari yaptırım uygulanacağını açıkladı. Şikâyete konu olan mağazada denetim yapılacak. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre satıştan kaçınma cezası, ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u olarak hesaplandı ve 2026 için işlem başına 3 bin 973 liradan az olamadı.
Şikayetler, iPhone 18 Pro ve iPhone 18 Pro Max'in 18 Eylül'de Türkiye'de satışa çıkmasının ardından şikâyet platformlarına taşındı. Tüketiciler, stokta bulunan bazı modellerin ek sigorta hizmeti alınmadan satılmadığını öne sürdü. Bir tüketici, mağazada kendisine yaklaşık 28 bin liralık kasko yaptırması halinde telefonu alabileceğinin söylendiğini iddia etti. Başka bir tüketici ise kasko teklifini reddettikten sonra cihazın internet üzerinden başka bir müşteri tarafından satın alındığı gerekçesiyle satış işleminin yapılmadığını ileri sürdü. Benzer şikayetlerde farklı iPhone modellerinin de sigorta paketiyle birlikte satılmak istendiği iddia edildi.
KAPLAN KANUN MADDESİNİ HATIRLATTI
Tüketici şikâyetlerinin ardından açıklama yapan Bekir Kaplan, "Bir mal veya hizmetin satışı başka bir mal veya hizmetin satın alınması şartına bağlanamaz" ifadesini kullandı. Kaplan, teknoloji ürünlerinin sigorta zorunluluğuyla satıldığı yönündeki iddiaların tüketicinin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamında değerlendirildiğini ve aykırılık tespit edilmesi halinde gerekli idari yaptırımların uygulanacağını belirtti. Ticaret Bakanlığı, tüketici haklarının korunması ve haksız ticari uygulamalarla mücadele kapsamında denetimlerin süreceğini bildirdi.
Kaplan'ın atıfta bulunduğu düzenleme, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "satıştan kaçınma" başlıklı 6. maddesinde yer aldı. Maddenin üçüncü fıkrası, ticari amaçla hareket edenlerin haklı bir sebep yoksa bir malın satışını başka bir mal ya da hizmetin satın alınması şartına bağlayamayacağını düzenledi. Aynı maddenin ilk fıkrası, vitrinde, rafta ya da elektronik ortamda teşhir edilen bir malın satılık olmadığı belirtilmedikçe satışından kaçınılamayacağını hükme bağladı. Kasko teklifini reddeden müşteriye stoktaki telefonun satılmaması iddiası, bu iki fıkrayı birden ilgilendirdi.
CEZA TELEFON FİYATININ YÜZDE 10'U KADAR OLACAK
Kanunun ceza maddesine göre satıştan kaçınma yasağını ihlal eden iş yerine, satışından kaçınılan ürünün vergiler dahil satış fiyatının yüzde 10'u tutarında idari para cezası uygulandı. Ceza 2026 yılı için işlem başına 3 bin 973 liranın altına inmedi. Türkiye'de 137 bin 999 liradan satışa sunulan 256 GB iPhone 18 Pro için bu oran yaklaşık 13 bin 800 liraya, 149 bin 999 liralık iPhone 18 Pro Max için yaklaşık 15 bin liraya karşılık geldi. Ceza her bir aykırılık için ayrı hesaplandı, aynı mağazada birden fazla tüketiciye uygulanan şart tespit edilirse tutar şikâyet sayısıyla çarpıldı.
Şikâyetlerde dile getirilen 28 bin liralık kasko bedeli, 256 GB iPhone 18 Pro'nun fiyatının yüzde 20'sine denk geldi. Telefon sigortası olarak bilinen kasko paketleri, cihazın kırılma, sıvı teması ve hırsızlık gibi risklerine karşı bir ya da iki yıl süreyle koruma sağladı. Paketler mağazalar aracılığıyla satıldı, tüketici sigortayı almak zorunda kalmadı. Ticaret Bakanlığı, sigortanın kendisini değil satışın sigortaya bağlanmasını inceleme konusu yaptı.
APPLE'IN YENİ MODELLERİ 18 EYLÜL'DE RAFA ÇIKTI
Apple, iPhone 18 Pro ve iPhone 18 Pro Max'i 9 Eylül'de tanıttı, 12 Eylül'de ön siparişe açtı ve 18 Eylül'de Türkiye dahil ilk dalga ülkelerde satışa sundu. Türkiye fiyatları 256 GB iPhone 18 Pro için 137 bin 999 lira, 2 TB iPhone 18 Pro Max için 255 bin 999 lira olarak belirlendi. Şikâyetler, satışın başladığı 18 Eylül'ü izleyen ilk günlerde platformlara düştü.
Kanun, satışın başka bir hizmete bağlanması yasağına "aksine bir teamül, ticari örf veya adet ya da haklı bir sebep" bulunması halinde istisna tanıdı. Kasko teklifini reddeden müşteriye "cihaz internetten satıldı" denilmesinin haklı sebep sayılıp sayılmayacağına Bakanlık denetimi karar verecek. Denetimde mağazanın stok kayıtları ile internet satış saatinin karşılaştırılması, iddianın doğrulanmasında belirleyici olacak. Teknoloji perakendesinde sigorta paketi satışı mağaza gelirinin bir parçası olduğu için Bakanlık, satış personelinin paketi teklif etmesini değil paketi satın almayan müşteriye telefonu satmamasını yasağın kapsamına aldı.
TÜKETİCİ ŞİKÂYETİNİ NEREYE İLETEBİLİR?
Satışı sigorta şartına bağlanan tüketiciler, şikâyetlerini Ticaret Bakanlığı'nın Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden ya da e-Devlet aracılığıyla Bakanlığa iletti. Bakanlık il müdürlükleri, şikâyet üzerine iş yerinde denetim yaparak tutanak düzenledi. İdari para cezasını Bakanlık ve belediyeler uygulama yetkisine sahip oldu. Tüketicinin sigorta paketini satın almak zorunda kalarak telefonu aldığı durumlarda ise ödenen sigorta bedelinin iadesi için tüketici hakem heyetine başvuru yolu açık kaldı.
Bekir Kaplan, denetim sonuçlarının ne zaman açıklanacağına ilişkin tarih vermedi. Şikayete konu olan mağazanın hangi zincire bağlı olduğu Bakanlık açıklamasında yer almadı. Türkiye ekonomisinde yılın en yüksek hacimli elektronik satış dönemlerinden biri olan yeni iPhone haftasında başlayan inceleme, aykırılık tespit edilirse ürün başına 13 bin liranın üzerinde ceza ile sonuçlanacak.
