Kamu davası, ceza yargılaması sırasında kanunda belirtilen bazı hukuki nedenlerin ortaya çıkması halinde mahkeme kararıyla sona erdirilebilir. Bu durumda mahkeme, yargılamanın devam etmesine gerek kalmadığına hükmederek "düşme kararı" verir.
Kamu davasının düşmesine neden olan durumlar, Türk ceza mevzuatında açık şekilde düzenlenmiştir.
ŞİKAYETTEN VAZGEÇME HALİNDE DAVA DÜŞER Mİ?
Takibi şikayete bağlı suçlarda mağdurun şikayetinden vazgeçmesi, kamu davasının düşmesine yol açabilir.
Ancak bunun için sanığın da şikayetten vazgeçmeyi kabul etmesi gerekir.
Buna karşılık;
- Kasten yaralama
- Hırsızlık
- Yağma
gibi resen soruşturulan suçlarda şikayetin geri çekilmesi davayı sona erdirmez. Savcılık ve mahkeme süreci devam eder.
DAVA ZAMANAŞIMI
Dava zamanaşımı, devletin cezalandırma yetkisinin belirli bir süre sonunda ortadan kalkması anlamına gelir.
Suçun niteliğine göre değişmekle birlikte kanunda öngörülen zamanaşımı süreleri dolduğu halde dava sonuçlandırılamamışsa mahkeme kamu davasının düşmesine karar verir.
SANIĞIN ÖLÜMÜ
Ceza sorumluluğu kişiye bağlıdır. Bu nedenle yargılama devam ederken sanığın vefat etmesi halinde kamu davası düşer.
Mahkemenin düşme kararı verebilmesi için ölümün resmi belgelerle doğrulanması gerekir.
GENEL AF İLAN EDİLMESİ
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan bir genel af kanunu kapsamında suçun affedilmesi halinde kamu davası düşebilir.
Genel af durumunda yalnızca dava sona ermez, hükmedilmiş cezalar da tüm sonuçlarıyla ortadan kalkabilir.
UZLAŞMA SAĞLANMASI
Bazı suçlar uzlaşma kapsamındadır. Bu tür suçlarda mağdur ile fail, uzlaştırma süreci sonunda anlaşmaya varırsa kamu davası açılmaz veya açılmış dava düşer.
Uzlaşma, ceza yargılamasının alternatif çözüm yollarından biridir.
ÖNÖDEME DURUMU
Kanunda belirlenen bazı hafif suçlarda failin, savcılık veya mahkeme tarafından bildirilen miktarı süresi içinde ödemesi halinde kamu davası düşebilir.
Önödeme kurumu genellikle adli para cezası gerektiren bazı suçlar için uygulanır.
KAMU DAVASININ DÜŞMESİ NE ANLAMA GELİR?
Kamu davasının düşmesi, mahkemenin suçun işlenip işlenmediğine ilişkin bir mahkûmiyet veya beraat kararı vermeden yargılamayı sona erdirmesi anlamına gelir.
Düşme kararı, suçun niteliğine ve ortaya çıkan hukuki sebebe göre farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme yapılması önem taşır.
