Lavman, rektum aracılığıyla sıvı verilerek bağırsakların boşaltılması işlemine verilen isimdir. Temel amacı, dışkının bağırsaktan daha rahat atılmasını sağlamak ve bağırsak içindeki kalıntıları temizlemektir. Çoğunlukla kabızlık tedavisinde, ameliyat öncesinde ya da kolonoskopi gibi görüntüleme işlemlerinden önce uygulanır. Bunun yanı sıra, bazı hastalıkların tedavisinde özel içerikli lavman türleri de tercih edilir.
LAVMAN UYGULAMA SÜRECİ
Lavman işlemi, sağlık kuruluşlarında uzman gözetiminde yapılabileceği gibi, evde kullanıma uygun kitlerle de gerçekleştirilebilir. İşlem aşamaları özetle şu şekildedir:
Hazırlık: İşlem öncesinde uygulama seti hazırlanır ve sıvının oda sıcaklığında olması sağlanır.
Pozisyon: Yan yatış veya diz-göğüs pozisyonu, sıvının bağırsaklara kolayca ulaşması için tercih edilir.
Sıvının Verilmesi: Uygulama ucuna kayganlaştırıcı sürülerek tüp rektuma yerleştirilir ve sıvı yavaş şekilde verilir.
Bekleme: Sıvının bağırsakta birkaç dakika kalması istenir. Böylece dışkı yumuşar ve kolayca atılabilir.
Son Aşama: Kısa süre içinde tuvalete gidilerek bağırsak boşaltılır.
LAVMAN TÜRLERİ VE KULLANIM ALANLARI
Lavmanlar içeriklerine ve amaçlarına göre farklılık gösterir:
Temizleyici lavman: Bağırsakları hızlı biçimde boşaltmak için uygulanır. Özellikle tıbbi işlemler öncesinde tercih edilir.
İlaçlı lavman: İçinde tedavi edici ilaçlar bulunur. Bazı bağırsak iltihaplarında ya da lokal tedavilerde kullanılır.
Yağ bazlı lavman: Mineral yağ içerir ve dışkının kaymasını kolaylaştırarak tuvalete çıkmayı destekler.
Hipertansif lavman: Sodyum fosfat gibi maddeler içerir. Bağırsak içine su çekerek dışkıyı yumuşatır.
Tuzlu su lavmanı: En basit türlerden biridir ve bağırsak temizliği için uygulanır.
LAVMANIN SAĞLADIĞI FAYDALAR
Lavman işleminin öne çıkan yararları şunlardır:
Kabızlık nedeniyle zorlanan bireylerin kısa sürede rahatlamasını sağlar.
Tıbbi operasyonlar veya görüntüleme testleri öncesi bağırsakların temizlenmesine yardımcı olur.
Dışkılamada zorluk yaşayan ileri yaştaki bireyler için pratik bir çözüm sunar.
Bazı durumlarda toksinlerin vücuttan atılmasına destek olabilir.
LAVMAN UYGULAMASINDA RİSKLER
Her tıbbi işlemde olduğu gibi lavman uygulamasında da dikkat edilmesi gereken noktalar vardır.
Sık kullanım: Lavmanın sürekli uygulanması bağırsak hareketlerini tembelleştirebilir ve doğal dışkılama düzenini bozabilir.
Yan etkiler: Hatalı uygulama, bağırsak duvarında tahrişe yol açabilir. Aşırı kullanımda elektrolit dengesizlikleri görülebilir.
Tıbbi kontrol gerekliliği: Kalp, böbrek ya da bağırsak hastalıkları bulunan kişilerin lavman uygulamadan önce mutlaka doktora danışması gerekir.
Lavman, bağırsakların temizlenmesinde uzun yıllardır kullanılan pratik bir yöntemdir. Kabızlığın giderilmesinden cerrahi hazırlıklara kadar pek çok alanda tercih edilir. Lavman ihtiyacı hisseden kişilerin, özellikle kronik rahatsızlığı varsa, uzman görüşü alması önem taşır.
