Vücudumuzun temel yapı taşlarından olan kan hücrelerinin üretiminde meydana gelen bir bozuklukla ortaya çıkan lösemi, kemik iliğinde başlayan ve kontrolsüz bir şekilde yayılan kötü huylu hücrelerin varlığıyla karakterize bir hastalıktır.
Lösemi Nedir ve Ne Zaman Ortaya Çıkar?
Lösemi, kemik iliğinde bulunan kök hücrelerin anormal şekilde çoğalmasıyla başlayan bir kan ve kemik iliği kanseridir. Normal şartlarda kemik iliği, vücudun ihtiyaç duyduğu sağlıklı beyaz kan hücreleri (lökositler), kırmızı kan hücreleri (eritrositler) ve trombositleri dengeli bir şekilde üretir. Ancak lösemi durumunda, bu hücrelerin üretimi bozulur ve olgunlaşmamış, işlevsiz beyaz kan hücreleri (blast hücreleri) kontrolsüz bir şekilde çoğalarak sağlıklı hücrelerin yerini alır. Bu durum, hastanın bağışıklık sisteminin zayıflamasına, anemiye ve kanama problemlerine yol açar.
Peki, lösemi kaç yaşta olur? Lösemi, her yaşta görülebilen bir hastalıktır. Çocukluk çağı kanserleri arasında en sık rastlanan türlerden biri olsa da, erişkinlerde de ortaya çıkabilir. Çocukluk çağı lösemilerinin büyük bir çoğunluğu akut lenfoblastik lösemi (ALL) iken, yetişkinlerde ise genellikle akut miyeloid lösemi (AML) veya kronik lenfositik lösemi (KLL) türleri daha sık görülür.
Lösemi Olunca Ne Olur ve Belirtileri Nelerdir?
Lösemi olunca ne olur? sorusu, hastalığın seyri ve hastanın yaşam kalitesi üzerindeki etkileri açısından büyük önem taşır. Löseminin belirtileri, vücutta sağlıklı kan hücrelerinin azalmasıyla ortaya çıkar. Başlangıçta fark edilmesi zor olabilen bu belirtiler, hastalığın türüne ve ilerleyişine göre farklılık gösterebilir.
Yaygın belirtiler şunları içerir:
-
Kronik yorgunluk ve halsizlik: Sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin azalmasına bağlı olarak gelişen anemi nedeniyle ortaya çıkar.
-
Sık enfeksiyon: İşlevsiz beyaz kan hücrelerinin bağışıklık sistemini zayıflatmasıyla oluşur.
-
Kolay morarma ve kanama: Trombositlerin azalması sonucu ciltte morarmalar ve burun kanamaları gibi belirtiler görülür.
-
Ateş ve gece terlemeleri: Hastalığın genel belirtileri arasındadır.
-
Kemik ve eklem ağrıları: Kemik iliğindeki hücre çoğalması nedeniyle ortaya çıkabilir.
En Tehlikeli Lösemi Hangisidir ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Lösemi türleri, hastalığın seyrine göre akut ve kronik olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Akut lösemiler, hızla ilerleyen ve acil tedavi gerektiren tiplerdir. Kronik lösemiler ise daha yavaş seyirlidir. Peki, en tehlikeli lösemi hangisidir? Genellikle, hızlı ilerleyişi ve agresif yapısı nedeniyle akut miyeloid lösemi (AML), yetişkinlerde en tehlikeli türlerden biri olarak kabul edilir. Ancak, her lösemi türünün kendi içinde farklı alt tipleri ve prognostik faktörleri bulunur.
Löseminin tedavisi, hastalığın tipine, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre belirlenir. Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:
-
Kemoterapi: Hızlı çoğalan kanser hücrelerini yok etmek için kullanılan ilaç tedavisidir.
-
Radyoterapi: Yüksek enerjili ışınlar kullanılarak kanser hücrelerini hedef alır.
-
Hedefe Yönelik Tedaviler: Kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak için spesifik proteinleri hedefleyen daha yeni tedavi yöntemleridir.
-
Kök Hücre Nakli (İlik Nakli): Lösemi hücrelerini öldürmek için yüksek doz kemoterapi ve/veya radyoterapi sonrası sağlıklı kök hücrelerin hastaya nakledilmesi işlemidir.
Lösemi Hastaları İyileşir Mi ve Kurtulma Oranları Nedir?
Lösemi hastaları iyileşir mi? Bu sorunun cevabı, hastalığın türüne, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Gelişen tıp teknolojileri ve yeni tedavi yöntemleri sayesinde lösemi hastalarının iyileşme oranları son yıllarda önemli ölçüde artmıştır. Özellikle çocukluk çağı lösemilerinde, lösemi hastalarının kurtulma oranı nedir? sorusuna verilebilecek cevaplar oldukça umut vericidir. Akut lenfoblastik lösemili (ALL) çocuklarda beş yıllık sağ kalım oranı %90'ın üzerindedir. Yetişkinlerde ise bu oran, lösemi tipine göre değişmekle birlikte, birçok türde tedavi ile remisyon (hastalığın belirtilerinin kaybolması) sağlanabilmektedir.
Lösemi hastaları neden ölür? Hastalığın neden olduğu en önemli riskler, kemik iliğinin sağlıklı hücreler üretememesinden kaynaklanır. Lösemi hücreleri bağışıklık sistemini çökerttiği için, hastalar sık sık ciddi enfeksiyonlara yakalanabilir. Ayrıca, kanama ve anemi gibi komplikasyonlar da ölüm nedenleri arasında yer alabilir. Ancak modern tedavi yöntemleri ile bu komplikasyonların çoğu kontrol altına alınabilmektedir.
