Macaristan ile Rusya arasında Viktor Orbán döneminde kurulan yakın ilişkilerin ardından diplomatik gerilim giderek büyüyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Budapeşte'nin 8 Eylül'de Rus diplomatik personeline yönelik aldığı sınır dışı kararına mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde karşılık verildiğini açıkladı.
Karar, Macaristan'da uzun süren Viktor Orbán döneminin sona ermesinin ardından iki ülke arasındaki ilişkilerde yaşanan değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Orbán yönetiminde Budapeşte, Moskova ile enerji ve diplomasi alanlarında yakın ilişkilerini sürdürmüş, Rusya'ya yönelik bazı Avrupa Birliği politikalarına karşı çıkmıştı.
ORBÁN SONRASI MOSKOVA-BUDAPEŞTE HATTI DEĞİŞTİ
Viktor Orbán'ın iktidarda olduğu yıllarda Macaristan, Avrupa'da Moskova ile yakın ilişkileriyle dikkat çeken ülkelerden biriydi. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından Avrupa Birliği ile Moskova arasındaki ilişkiler hızla bozulurken Orbán hükümeti Rus enerji kaynaklarını kullanmayı sürdürmüş ve bazı yaptırım kararlarına karşı çıkmıştı.
Ancak Orbán'ın iktidardan ayrılması ve Péter Magyar'ın başbakanlığa gelmesiyle Budapeşte'nin dış politikasında yeni bir dönem başladı. Yeni hükümet, Macaristan'ın Avrupa Birliği ve NATO içerisindeki konumunu güçlendirmeye yönelirken Moskova ile ilişkilerde Orbán dönemine kıyasla daha mesafeli bir çizgi izlemeye başladı.
MACARİSTAN RUS DİPLOMATLARI SINIR DIŞI ETTİ
İki ülke arasındaki gerilimin en önemli kırılma noktalarından biri 8 Eylül'de yaşandı. Macaristan yönetimi, Budapeşte'de görev yapan bazı Rus diplomatik personelinin ülkeyi terk etmesini istedi ve kararın diplomatik faaliyetlerin sınırlarını aşan eylemler nedeniyle alındığını bildirdi.
Moskova ise Macaristan'ın kararını “temelsiz ve açıkça dostane olmayan” bir adım olarak değerlendirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Budapeşte'nin hamlesinin karşılıksız bırakılmayacağını açıklayarak mütekabiliyet çerçevesinde karşı önlemler alınacağının sinyalini verdi.
MOSKOVA MACAR MASLAHATGÜZARI BAKANLIĞA ÇAĞIRDI
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Macaristan'ın Moskova Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Gabor Gergics'i bakanlığa çağırdı. Görüşmede Macaristan'ın 8 Eylül'de aldığı karar yeniden gündeme getirilirken Moskova, Rus diplomatik personeline yönelik uygulamaya resmî tepkisini iletti.
Rus tarafı, Budapeşte'nin kararına diplomatik mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde karşılık verileceğini bildirdi. Böylece Orbán döneminde yakın siyasi ilişkileriyle öne çıkan iki ülke, birkaç ay içinde karşılıklı diplomat sınır dışı eden bir noktaya geldi.
MACAR DİPLOMATLARA İKİ HAFTA SÜRE
Rusya'nın karşı hamlesi kapsamında Macaristan'ın Moskova Büyükelçiliği ile St. Petersburg ve Kazan'daki başkonsolosluklarında görev yapan bazı diplomatik personelin Rusya'dan ayrılması istendi. Söz konusu diplomatlara ülkeyi terk etmeleri için iki haftalık süre tanındı.
Moskova kararın doğrudan Macaristan'ın eylül ayında attığı adıma karşılık olduğunu bildirdi. Böylece iki ülke arasında uzun yıllardır devam eden yakın diplomatik temasların yerini karşılıklı sınır dışı kararlarının damga vurduğu yeni bir gerilim aldı.
“ÖKÜZ ÖLDÜ, ORTAKLIK BİTTİ” DEDİRTEN DEĞİŞİM
Macaristan-Rusya hattında birkaç ay içinde yaşanan gelişmeler, Orbán sonrasında ilişkilerin ne ölçüde değiştiğini gözler önüne serdi. Orbán döneminde Avrupa'nın Moskova ile diyaloğu sürdüren başkentlerinden biri olan Budapeşte'nin Rus diplomatları sınır dışı etmesi ve Moskova'nın aynı yöntemle karşılık vermesi, eski siyasi yakınlığın ciddi biçimde aşındığını ortaya koydu.
Bununla birlikte iki ülke arasındaki ilişkiler tamamen kopmuş değil. Rusya ile Macaristan arasında özellikle enerji alanındaki bağlantılar devam ederken son diplomatik kriz, Orbán döneminin ardından Moskova-Budapeşte ilişkilerinin siyaset ve güvenlik boyutunda yeni ve daha gergin bir döneme girdiğini gösteriyor.
