Sağlıklı beslenmek isteyen birçok kişi paketli gıdaları azaltıyor, şeker tüketimine dikkat ediyor ve sofralarında sebze ile meyveye daha fazla yer veriyor. Ancak dengeli beslenme yalnızca belirli yiyecekleri tüketmek ya da bazı gıdaları tamamen hayatından çıkarmak anlamına gelmiyor.
Fonksiyonel Tıp Diyetisyeni ve Fitoterapist Uzman Diyetisyen Serpil Uzunok Doğan, sağlıklı görünen bir beslenme düzeninde bile miktar, öğün dengesi ve kişinin günlük ihtiyaçlarının gözden kaçabileceğine dikkat çekti.
SAĞLIKLI BESİNLER SINIRSIZ TÜKETİLEBİLİR Mİ?
Zeytinyağı, kuruyemiş, avokado, tahin ve kuru meyveler gibi besinlerin dengeli beslenmede önemli bir yeri bulunuyor. Ancak bu besinlerin sağlıklı olması, sınırsız miktarda tüketilebileceği anlamına gelmiyor.
Özellikle kuruyemiş ve zeytinyağı gibi enerji yoğun besinlerde porsiyon miktarına dikkat edilmesi gerekiyor. Bu nedenle yalnızca “Bu besin sağlıklı mı?” sorusuna değil, “Ne kadar tüketiyorum?” sorusuna da yanıt aranması önem taşıyor.
YETERLİ PROTEİN ALMAMAK NEDEN SORUN OLUŞTURUYOR?
Sağlıklı beslenmeye çalışan bazı kişilerin sebze, meyve ve salataya ağırlık verirken protein kaynaklarını geri plana atabildiğini belirten Doğan, yeterli proteinin tokluk ve kas kütlesinin korunması açısından önemli olduğunu ifade etti.
Özellikle kilo verme döneminde yalnızca porsiyonları küçültmek yerine öğünlerin protein açısından yeterli olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekiyor.
MEYVE TÜKETİMİNDE SINIR NEDEN ÖNEMLİ?
Meyveler vitamin, mineral ve lif açısından önemli besin kaynakları arasında yer alıyor. Ancak gün boyunca sürekli meyve tüketmek de tek başına dengeli bir beslenme düzeni anlamına gelmiyor.
Özellikle sık acıkan veya akşam saatlerinde yoğun tatlı isteği yaşayan kişilerin öğün içeriklerini gözden geçirmesi gerekiyor. İhtiyaca göre meyvenin protein ve yağ içeren bir besinle birlikte tüketilmesi daha doyurucu bir alternatif oluşturabiliyor.
“ŞEKERSİZ” VE “FİT” İBARELERİNE DİKKAT EDİLMELİ Mİ?
Bir ürünün üzerinde “şekersiz”, “fit”, “doğal” veya “glutensiz” ifadelerinin bulunması, o ürünün herkes için sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor.
Ürünün içerik listesinin, toplam enerji miktarının ve porsiyonunun birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Şeker içermeyen bazı ürünlerin yağ veya toplam enerji bakımından yüksek olabileceğine dikkat çeken Doğan, etiket okuma alışkanlığının sağlıklı beslenmenin önemli parçalarından biri olduğunu belirtti.
ÖĞÜNLERİ AŞIRI KISMAK KİLO VERMEYİ KOLAYLAŞTIRIYOR MU?
Kilo vermek isteyen kişiler arasında “Ne kadar az yersem o kadar hızlı kilo veririm” düşüncesinin yaygın olduğunu belirten Doğan, aşırı kısıtlamaların uzun vadede sürdürülebilir olmayabileceğine dikkat çekti.
Gün içerisinde çok az yemek yemek ve uzun süre aç kalmak, akşam saatlerinde yoğun yeme isteğine neden olabiliyor. Bu nedenle çözümün her zaman daha fazla kısıtlamak olmadığını, gün içerisindeki beslenmenin daha dengeli hale getirilmesinin önemli olduğunu ifade etti.
SU TÜKETİMİ NEDEN GÜN İÇİNE YAYILMALI?
Günlük sıvı ihtiyacının kişiden kişiye değişebileceğini belirten Doğan, hava sıcaklığı, fiziksel aktivite ve kişinin genel durumunun bu ihtiyacı etkileyebileceğini söyledi.
Özellikle yoğun çalışan ve gün içerisinde su içmeyi unutan kişilerin sıvı tüketimini gün içine yaymasının önemli olduğunu belirten Doğan, su tüketiminin yalnızca susama hissi ortaya çıktığında hatırlanmaması gerektiğine dikkat çekti.
SAĞLIKLI BESLENMENİN ÖLÇÜSÜ SADECE KİLO MU?
Sağlıklı beslenmenin yalnızca tartıdaki rakam üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Doğan, gün içerisindeki enerji düzeyi, tokluk süresi, yeterli protein ve lif tüketimi, sindirim sisteminin düzeni ve oluşturulan beslenme planının uzun vadede sürdürülebilir olmasının da önemli olduğunu ifade etti.
Doğan, sağlıklı beslenmenin birkaç haftalık katı bir diyet programından çok daha geniş bir kavram olduğunu belirterek, kişinin kendi ihtiyaçlarının ve günlük yaşamının dikkate alınması gerektiğini söyledi.
SAĞLIKLI BESLENME YASAKLAR LİSTESİ Mİ?
Beslenmede tek tek yiyecekler üzerinden değerlendirme yapmak yerine bütünün ele alınması gerektiğine dikkat çeken Doğan, bir kişinin ne kadar yediği kadar neyi, ne sıklıkta, hangi öğünde ve hangi besinlerle birlikte tükettiğinin de önemli olduğunu vurguladı.
Sağlıklı beslenmenin herhangi bir yiyeceği tamamen yasaklamak anlamına gelmediğini belirten Doğan, kişinin ihtiyaçlarını doğru anlamasının ve kendisine uygun beslenme düzenini sürdürülebilir hale getirmesinin önemine dikkat çekti.
