Suriye’de merkezi yönetimin eğitim sistemini ülke genelinde tek çatı altında toplama çalışmaları yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Suriye Eğitim Bakanlığının yeni öğretim yılında tüm vilayetlerde ortak program uygulanacağını açıklamasının ardından, ülkenin kuzeyindeki okullarda daha önce verilen Türkçe derslerinin yeni müfredatta yer almaması tepki çekti.
“ŞAM MÜFREDATI” TÜM ÜLKEDE UYGULANACAK
Suriye Eğitim Bakanlığı, daha önce “Şam Müfredatı” olarak adlandırılan yoğunlaştırılmış eğitim programının yeni eğitim-öğretim yılında tüm vilayetlerde uygulanacağını duyurdu. Kararla birlikte ülkenin farklı bölgelerinde yıllar içerisinde ortaya çıkan farklı eğitim programlarının merkezi bir sistem altında birleştirilmesi hedefleniyor.
Ancak yeni düzenlemenin kuzeydeki Türkmen nüfusun yoğun olarak yaşadığı bölgelerde Türkçe eğitim üzerindeki etkisi tartışma yarattı. Türkçenin ders programından çıkarılması, eğitim sisteminin merkezileştirilmesi sürecinde Türkmenlerin dil ve kültür haklarının nasıl korunacağı sorusunu gündeme taşıdı.
TÜRKÇENİN YERİNE FRANSIZCA
Yeni müfredatta Türkçe derslerinin kaldırılarak yabancı dil eğitiminde Fransızcaya yer verilmesi bölgedeki Türkmenlerin tepkisini artırdı. Sivil toplum kuruluşları ve bölge sakinleri, merkezi yönetimin eğitimde birlik sağlamaya yönelik düzenlemelerinin Türkmen çocukların Türkçe öğrenme imkânını ortadan kaldırmaması gerektiğini savundu.
Tartışmaların ardından Suriye Türkmen Meclisi de konuya ilişkin açıklama yaptı. Meclis, Suriye’de müfredatın ve devlet kurumlarının birleştirilmesini desteklediğini ancak bu sürecin Türkmen toplumunun dilsel ve kültürel hakları göz ardı edilerek yürütülmemesi gerektiğini vurguladı.
TÜRKMEN MECLİSİ’NDEN ŞAM’A ÇAĞRI
Suriye Türkmen Meclisi, Türkmen çocukların ana dillerini öğrenebilmeleri amacıyla Türkçenin Suriye’nin resmi eğitim müfredatına dahil edilmesini talep etti. Açıklamada, ülkenin bütünlüğünün korunması ile farklı toplulukların dil ve kültürlerinin yaşatılmasının birbiriyle çelişmediği mesajı verildi.
Türkmenlerin Türkçe eğitimin devam etmesine yönelik talebi, Suriye’de savaş sonrası yeniden şekillenen merkezi yönetim ile ülkedeki farklı toplulukların kültürel hakları arasındaki ilişkinin nasıl düzenleneceği açısından da önem taşıyor.
KÜRTÇEYE SEÇMELİ DERS İZNİ TARTIŞMAYI BÜYÜTTÜ
Türkmen Meclisinin açıklamasında dikkat çekilen bir diğer konu ise Kürtçe eğitim oldu. Meclis, Suriye Eğitim Bakanlığının Kürt nüfusun yoğun olarak yaşadığı bölgelerde Kürtçenin haftada iki saat seçmeli ders olarak okutulmasını onayladığını belirtti.
Türkçenin kuzeydeki müfredattan çıkarıldığı bir dönemde Kürtçeye seçmeli ders statüsü verilmesi, Türkmenler arasında eşitlik tartışmasını beraberinde getirdi. Bölgedeki sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar, Türkmen çocuklara da kendi ana dillerini öğrenebilecekleri benzer bir imkan sağlanmasını talep ediyor.
SURİYE’DE YENİ “DİL” TARTIŞMASI
Suriye yönetiminin eğitim sistemini merkezileştirme adımı, böylece müfredat düzenlemesinin ötesine geçerek ülkedeki farklı toplulukların dil haklarını ilgilendiren bir tartışmaya dönüştü. Türkmenler merkezi ve ortak bir eğitim sistemine karşı olmadıklarını belirtirken, Türkçenin bu sistem içerisinde korunmasını istiyor.
Yeni dönemde Şam yönetiminin Türkmen Meclisinin çağrısına nasıl karşılık vereceği ve Türkçeye Kürtçede olduğu gibi seçmeli ders statüsü tanınıp tanınmayacağı merak konusu. Tartışmanın seyri, Suriye’nin yeni eğitim sisteminde ülkedeki etnik ve kültürel çeşitliliğe nasıl yer verileceğinin de önemli göstergelerinden biri olacak.
