2 Ocak 1959 tarihinde Sovyetler Birliği tarafından uzaya fırlatılan Luna 1 uzay aracı, tarihte ilk kez Ay’ın yakınlarına ulaşan ve Dünya çekiminden çıkarak güneş merkezli yörüngeye yerleşen insan yapımı nesne olarak kayıtlara geçti.
Luna 1, Sovyetler Birliği’nin Luna programı kapsamında geliştirilen E-1 serisi uzay araçları arasında yer aldı. Rusça “rüya” anlamına gelen Meçta adıyla da bilinen uzay aracı, Baykonur Uzay Üssü’nden Vostok roketiyle uzaya gönderildi. Çarpma aygıtı olarak tasarlanan araç, Ay’a ulaşmayı hedefleyen ilk görevlerden biri olarak öne çıktı.
LUNA 1 BAYKONUR’DAN UZAYA FIRLATILDI
2 Ocak 1959’da gerçekleştirilen fırlatma ile Luna 1, Ay’a doğru yolculuğuna başladı. Görev kapsamında uzay aracının Ay yüzeyine çarpması planlandı. Ancak yer tabanlı kontrol sisteminde meydana gelen teknik bir arıza nedeniyle üst kademe roketin yanma süresinde hata oluştu.
Bu hata sonucunda Luna 1, Ay’ı yaklaşık 5 bin 995 kilometre mesafeyle ıskaladı ve planlanan çarpma gerçekleşmedi. Buna rağmen görev, uzay araştırmaları açısından önemli bir aşama olarak değerlendirildi.
GÜNEŞ MERKEZLİ YÖRÜNGEYE YERLEŞTİ
Ay’ı geçtikten sonra Luna 1, Dünya ile Mars arasında güneş merkezli bir yörüngeye girdi. Bu gelişmeyle birlikte uzay aracı, Dünya’nın çekim alanından tamamen çıkarak Güneş etrafında dönen ilk insan yapımı nesne oldu.
Başlangıçta “Yapay Gezegen 1” adı verilen Luna 1, daha sonra Meçta olarak anılmaya devam etti. Uzay aracı, Dünya’dan kurtulma hızına ulaşması nedeniyle “İlk Kozmik Gemi” olarak da adlandırıldı.
UZAY ARAŞTIRMALARINDA TARİHİ DÖNÜM NOKTASI
Luna 1 görevi, Ay’a yönelik keşiflerin ve derin uzay çalışmalarının önünü açan ilk adımlardan biri olarak tarihe geçti. Görev, sonraki yıllarda gerçekleştirilen Ay ve gezegen araştırmaları için önemli teknik veriler sağladı.
