AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet Başkanları Zirvesi öncesinde AK Parti Genel Merkezi’nde basın mensuplarıyla bir araya geldi. Zorlu, Ankara’daki buluşmada ekonomik işbirliği, ulaşım, kültür, turizm ve spor alanlarında yeni adımların gündeme geleceğini bildirdi.
29 Ekim’de TDT Dışişleri Bakanları Konseyi, 30 Ekim’de ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde liderler zirvesi gerçekleştirilecek. Zirvenin teması “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” olacak.
“TÜRK DÜNYASI KALICI BİR DIŞ POLİTİKA KOLONUDUR”
Zorlu, Türk dünyasıyla ilişkilerin Türkiye’nin dış politikasındaki yerine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Türk dünyası, Sayın Cumhurbaşkanımızın riyasetinde bizler için geçici ve gündelik değil, stratejik, kalıcı bir dış politika kolonudur.”
Zirvede çok sayıda anlaşmanın ortaya konulmasının beklendiğini belirten Zorlu, liderlerin mevcut işbirliğini geliştirmek, yeni ortaklık alanlarını değerlendirmek ve gelecek dönemin önceliklerini belirlemek üzere bir araya geleceğini söyledi.
Zirveyle birlikte TDT dönem başkanlığının Türkiye’ye geçeceğini açıklayan Zorlu, önümüzdeki yıl Türk dünyasına yönelik çalışmaların yoğunlaşacağını ifade etti.
ORTAK MÜZE KART VE HAVALİMANLARINDA ORTAK KONTUAR
Zorlu’nun açıkladığı hazırlıklar arasında, Türk devletleri arasında kültürel etkileşimi ve seyahati artırmayı amaçlayan uygulamalar yer aldı.
Ortak Müze Kart Uygulaması’nın turizm hareketliliğine katkı sağlayacağını belirten Zorlu, uygulamanın yeni nesillerin birbirlerini ve ortak kültürel mirası daha yakından tanımasına imkân sunacağını dile getirdi.
Zorlu, havalimanlarına ilişkin hazırlığı da şöyle anlattı:
“Seyahati artırmaya yönelik olarak havalimanlarında Türk Devletleri vatandaşları için ortak bir kontuar kurulması konusunda çalışmalar da şu anda tüm hızıyla devam ediyor.”
FUTBOLCULARA YERLİ STATÜSÜ VE ORTAK KUPA PLANI
Zirve kapsamında spor alanındaki işbirliğinin de geliştirilmesi hedefleniyor. Zorlu, Türk devletlerinde futbolcuların karşılıklı olarak yabancı değil, yerli statüsünde sayılmasının planlandığını bildirdi.
Bu adımın Türk dünyasında ortak bir futbol ortamının gelişmesine katkı sağlayacağını belirten Zorlu, iki yılda bir Türk Devletleri Futbol Kupası düzenlenmesinin de planlar arasında olduğunu söyledi.
Ticareti dijital ortama taşıyacak ortak bir e-ticaret platformunun kurulması konusunda mutabakat sağlandığını aktaran Zorlu, platformun dış ticarette çeşitliliği ve artışı desteklemesinin hedeflendiğini kaydetti.
EKONOMİDE 2,64 TRİLYON DOLARLIK TAHMİN
Zorlu’nun paylaştığı verilere göre, Türk devletlerinin 2002’de 359 milyar dolar olan toplam milli geliri, 2025’te yaklaşık 2,5 trilyon dolara ulaştı. Zorlu, 2026 için toplam milli gelir tahminlerinin 2,64 trilyon dolar olduğunu açıkladı.
Türkiye’nin söz konusu coğrafyayla ticaretine de değinen Zorlu, son beş yılda yedi Türk devletiyle toplam 115 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşıldığını belirtti. 2026’nın ilk dokuz ayında ticaret hacminin, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,5 artarak 21,2 milyar dolara çıktığını söyledi.
Zorlu ayrıca Türk müteahhitlerin Türk devletlerinde bugüne kadar üstlendiği projelerin toplam değerinin 124 milyar doları aştığını, TDT ülkelerinin kendi aralarındaki ihracatının ise 2025’te 37 milyar doların üzerine çıktığını aktardı.
ORTA KORİDOR VE ENERJİ KAYNAKLARI ÖNE ÇIKIYOR
Çin’den başlayarak Orta Asya, Hazar, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan Orta Koridor’un ekonomik bütünleşme için önemli bir fırsat sunduğunu belirten Zorlu, bu güzergâhta taşınan yükün 2022’de 1,7 milyon tondan 2025’te 4,1 milyon tona yükseldiğini söyledi.
Bakü-Tiflis-Kars ve Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolları ile hayata geçirilmesi beklenen Zengezur bağlantısına işaret eden Zorlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine dayanarak şunları kaydetti:
“Orta Koridor’un Türkiye’ye üretim etkisi 114 milyar dolar, yıllık istihdama katkısı en az 144 bin kişiye tekabül etmektedir.”
Enerji ve maden kaynaklarına da değinen Zorlu, Türk devletlerinin dünya kanıtlanmış doğal gaz rezervlerinin yüzde 10,6’sına sahip olduğunu belirtti. Kazakistan ve Özbekistan’ın dünya uranyum üretimindeki toplam payının yaklaşık yüzde 45, Türkiye’nin dünya bor rezervlerindeki payının ise yüzde 73 olduğunu ifade etti.
MİLLET ORMANI 29 EKİM’DE AÇILACAK
Zorlu, Cumhuriyet’in 103. yıl dönümünde Cumhurbaşkanlığı Yerleşkesi’ndeki Millet Ormanı’nın açılacağını duyurdu. Yerleşkede, 16 Türk devletinin bayraklarının ortasında Bilge Kağan, Kültigin ve Tonyukuk yazıtlarının birebir örneklerinin bulunacağını açıkladı.
Yeniden düzenlenen Medeniyetler Parkı’nda Ahlat mezar taşlarının replikaları, ülkeleri temsil eden otağlar ve tarihî yapıların örnekleri yer alacak. Malazgirt çadırında ise ülkeleri temsil eden atların katıldığı bir gösteri düzenlenecek.
29 Ekim’de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde liderlerin katılımıyla resepsiyon gerçekleştirilecek. Ertesi gün yapılacak zirvenin yanı sıra “Türk Dünyası Kadın Diplomasi Forumu” da düzenlenecek. Zorlu, Türk devletleri arasında kurulması planlanan Kadın ve Aile Konseyi çalışmalarında son aşamaya gelindiğini bildirdi.
