Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu haftasında New York'ta düzenlenen "100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri" panelinde Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Uluslararası sistemin yeniden şekillendiğini belirten Duran, 2027 yılının iki ülke açısından "stratejik bir dönüm noktası" olacağını söyledi.
"2027 YILI STRATEJİK BİR DÖNÜM NOKTASI"
Duran, Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılının kritik bir tarihsel dönemece denk geldiğini belirterek, iki ülkenin uluslararası sistemdeki konumlarını yeniden değerlendireceği bir süreçten geçildiğini ifade etti. Duran, "Uluslararası sistemin bizzat yeniden şekillendiği bir dönemden geçmekteyiz. 2027 yılı, her iki ülkenin de uluslararası sistemdeki rollerini yeniden tanımladığı bir dönem olacaktır. Bu 100. yıl, kuşkusuz her iki ülke için de stratejik bir dönüm noktasıdır." dedi.
"MEVCUT ULUSLARARASI DÜZEN YENİDEN YAPILANIYOR"
Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 1927'de başladığını hatırlatan Duran, iki ülkenin bugün de yeni bir uluslararası düzenin oluştuğu döneme girdiğini belirtti. Duran, "Yüz yıl sonra bugün, mevcut uluslararası düzen bir kez daha yeniden yapılanma sürecinden geçmektedir." ifadelerini kullandı. Gücün birden fazla merkez arasında dağıldığını ve bölgesel aktörlerin öneminin arttığını belirten Duran, ekonomik karşılıklı bağımlılıkların sürdüğünü, jeopolitik rekabetin ise derinleştiğini söyledi. Duran, "Yeni güç siyaseti, teknolojik gelişmelere dayalı yeni meseleleri beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla ülkelerimiz tüm bu sistemik, bölgesel ve teknolojik dönüşümleri aynı anda yönetmek zorundadır." diye konuştu.
"TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİNİN TARİHİ DÜNYA TARİHİNİN ÖZETİ"
Türkiye-ABD ilişkilerinin geçmişine de değinen Duran, iki ülke arasındaki ilişkinin değişen koşullara uyum sağlama kapasitesine dikkat çekti. Duran, "Türkiye-ABD ilişkilerinin tarihi, birçok açıdan geçen yüzyıldaki dünya tarihinin bir özeti niteliğindedir." ifadelerini kullandı. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ilişkilerin niteliğinin değiştiğini belirten Duran, "Savaş sonrası dönem, Türkiye-ABD ilişkilerinin dinamiklerini temelden değiştirmiştir. İlişki, diplomatik angajmandan stratejik bütünleşmeye doğru ilerlemiştir. Bu noktadan sonra Türkiye, Avrupa ve Akdeniz güvenlik ortamının parçası haline gelmiştir." dedi. Soğuk Savaş döneminde iki ülke arasında Kıbrıs ve savunma ilişkileri başta olmak üzere çeşitli anlaşmazlıklar yaşandığını belirten Duran, ittifakların her konuda tam mutabakat anlamına gelmediğini söyledi. Duran, "Lakin ittifaklar, her zaman tam bir mutabakat üzerine kurulmayabilir. Başarılı ittifaklar, görüş ayrılıklarını yönetmeye yönelik mekanizmalara sahiptir." ifadelerini kullandı.
ERDOĞAN-TRUMP DİYALOĞUNA DİKKAT ÇEKTİ
Duran, Türkiye ile ABD'nin zorlu dönemlerde dahi diyaloğu sürdürmesinin ilişkilerin dayanıklılığını gösterdiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki doğrudan diyaloğa da dikkat çeken Duran, "Günümüzde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başkan Donald Trump arasındaki doğrudan diyalog, yıllardır çözümsüz kalan meselelerde ilerleme kaydedilmesi için yeni bir alan açmıştır." dedi. İki lider arasındaki temasların daha yapıcı bir ortam oluşturduğunu belirten Duran, üst düzey siyasi iradenin Türkiye-ABD ilişkilerindeki önemine işaret etti.
YENİ İŞBİRLİĞİ ALANLARI GÜNDEMDE
Duran, Türkiye-ABD ilişkilerinin yalnızca mevcut krizlerin yönetilmesi üzerinden şekillenmemesi gerektiğini söyledi. "Suriye, terörle mücadele ve savunma önemini koruyacaktır ancak stratejik bir ortaklık, aynı zamanda yeni işbirliği alanları da oluşturmalıdır." diyen Duran; savunma sanayisi, enerji, ticaret, yatırım, ileri teknoloji, yapay zeka, akademi, bilim, tedarik zincirleri ve kritik mineralleri gelecekteki işbirliği alanları arasında sıraladı. Duran, "Stratejik ilişkiler, yalnızca görüş ayrılıklarını yönetmekle kalmamalı, aynı zamanda yeni fırsatlar da yaratmalıdır." ifadelerini kullandı.
ANKARA'DAKİ NATO ZİRVESİ VURGUSU
Duran, temmuz ayında Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nin önemine de değindi. Müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve savunma sanayisi alanında daha derin işbirliği yapılması gerektiğini belirtti. Türkiye-ABD ilişkilerinin yalnızca hükümetler arasındaki ilişkiden ibaret olmadığını vurgulayan Duran, ABD'deki Türk toplumunun iki ülke arasında köprü görevi gördüğünü söyledi. Duran, "İkinci yüzyıl, yalnızca hükümetler tarafından inşa edilemez. Türk-Amerikan ilişkisi, aynı zamanda toplumlar arasındaki bir ilişkidir. ABD'de yaşayan Türk toplumu, ülkelerimiz arasında uzun yıllardır kalıcı bir köprü görevi görmektedir." dedi.
Türkiye-ABD ilişkilerinin yeni yüzyılına ilişkin mesajlarını sürdüren Duran, 100. yılın geçmiş, bugün ve gelecek açısından üç temel amaca hizmet etmesi gerektiğini söyledi. Duran, "100. yılımız, 3 amaca hizmet etmelidir; geçmişin hafızasını korumak, bugün toplumlarımız arasındaki bağları güçlendirmek ve bu ilişkiyi önümüzdeki yüzyıla taşıyacak nesli hazırlamak." ifadelerini kullandı. İletişim Başkanı Duran, Türkiye-ABD ilişkilerinin ikinci yüzyılının daha öngörülebilir ve karşılıklı anlayışa dayalı bir ilişki gerektirdiğini belirterek, "Türkiye-ABD ilişkilerinin 2. yüzyılı, iyi niyetlerden daha fazlasını gerektirecektir. İhtiyaç duyduğumuz ilişki; akılcı, öngörülebilir ve tarafların birbirlerinin gerçeklerini açık biçimde tanımasına dayanan bir ilişkidir." dedi. Duran ayrıca, İletişim Başkanlığının 2027 boyunca kapsamlı kültürel ve diplomatik etkinlikler düzenleyeceğini belirterek, bu programlarla iki ülke arasındaki dostluk ve işbirliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
