Yapay zekâ teknolojisindeki hızlı gelişim, siber güvenlik alanında da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Bugüne kadar büyük ölçüde insan müdahalesiyle gerçekleştirilen siber saldırılar, artık kendi kendine hareket edebilen yapay zekâ sistemleriyle farklı bir boyuta taşınıyor. Güvenlik açıklarını tespit edebilen, saldırı senaryoları oluşturabilen ve insan davranışlarını analiz ederek dolandırıcılık girişimlerini daha inandırıcı hale getirebilen bu araçlar, dijital güvenliğe ilişkin endişeleri artırıyor.
Özellikle kişisel bilgilerin, banka hesaplarının ve kamu kurumlarına ait kritik sistemlerin hedef haline gelebilmesi, tehdidin yalnızca teknoloji şirketleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Siber saldırıların hız kazanması ve daha az insan müdahalesiyle yürütülebilmesi ise gelecekte hackerların rolünün nasıl değişeceği sorusunu gündeme getiriyor.
Teknoloji Ar-Ge Bilim ve İnovasyon Derneği (TABİD) Yönetim Kurulu Üyesi Melih Aşıcı, Türkinform muhabiri Pelin Zengin’in sorularını yanıtlayarak yapay zekâ destekli siber saldırıların ulaştığı noktayı, kişisel veriler ve finansal sistemler üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi.
YAPAY ZEKÂ KENDİ KENDİNE SİSTEMLERE SIZABİLİR Mİ?
Yapay zekânın siber saldırılarda kullanılmasının artık yalnızca teorik bir ihtimal olmadığını belirten Aşıcı, standart yapay zekâ asistanlarının kötü niyetli kullanımları önlemek amacıyla güvenlik filtreleriyle sınırlandırıldığını ancak bu korumaların farklı yöntemlerle aşılabildiğini ifade etti.
Açık kaynaklı modellerin güvenlik kısıtlamalarının kaldırılması olarak bilinen jailbreak yöntemine ve doğrudan siber suç amacıyla geliştirilen araçlara dikkat çeken Aşıcı, WormGPT ve FraudGPT gibi sistemlerin bu alandaki riskleri gösterdiğini kaydetti.
Saldırıların insan müdahalesine daha az ihtiyaç duyacak şekilde geliştirildiğini vurgulayan Aşıcı, yapay zekânın bir hackerın günlerce uğraşarak bulabileceği güvenlik açıklarını çok kısa sürede tespit edebildiğini, savunma mekanizmalarına göre yeni yöntemler üretebildiğini ve çalışanları hedef alan ikna edici oltalama mesajları hazırlayabildiğini söyledi.
Sisteme sızdıktan sonra da tehlikenin sona ermediğini belirten Aşıcı, bu araçların ağ içerisinde başka bir komut beklemeden yayılabileceğini ve verileri ele geçirebileceğini dile getirdi.
Aşıcı, otonom saldırı sistemlerinin çalışma biçimini şu sözlerle açıkladı:
"Bir güvenlik duvarı çıktığında durmuyor; kendi kodunu anında değiştirip mutasyona uğrayarak savunma sistemlerini atlatıyor. Sadece yazılımları değil, insanları da hedef alıyor."
BANKA HESAPLARI VE KİŞİSEL VERİLER TEHLİKEDE Mİ?
Yapay zekâ destekli saldırıların oluşturduğu risk, yalnızca sistemlere izinsiz erişimle sınırlı kalmıyor. Farklı platformlardan elde edilen kişisel bilgilerin bir araya getirilmesi, bireylerin dijital ortamda çok daha kolay hedef alınmasına zemin hazırlıyor. Kimlik, sağlık ve konum bilgilerinin analiz edilmesiyle kişiler hakkında ayrıntılı profiller oluşturulabiliyor. Bu bilgiler, kimlik hırsızlığından şantaja kadar uzanan farklı suç yöntemlerinde kullanılabiliyor.
Özellikle yakınlarının sesini taklit eden deepfake teknolojileri, dolandırıcılık girişimlerinin inandırıcılığını artıran unsurlar arasında bulunuyor. Yapay zekâ aracılığıyla tanıdık bir kişinin sesi taklit edilerek gerçekleştirilen aramalar, kişilerin farkında olmadan dolandırıcılık ağlarının hedefi haline gelmesine neden olabiliyor.
Finans sektöründeki tehlikeye de değinen Aşıcı, yapay zekânın bankaların dolandırıcılık tespit sistemlerini aşmak amacıyla kullanılabileceğini belirtti. Milyonlarca hesaptan aynı anda küçük miktarlarda gerçekleştirilebilecek işlemlerin güvenlik alarmlarını tetiklemeden ilerleyebilmesi ihtimaline dikkat çekti.
Biyometrik güvenlik sistemlerinin de yeni teknolojiler karşısında sorgulanması gerektiğini vurgulayan Aşıcı, yüz tanıma ve sesli imza gibi yöntemlerin yapay zekâ tarafından üretilen gerçekçi taklitler karşısında zafiyete dönüşebileceğini ifade etti.
DEVLET KURUMLARI İÇİN ULUSAL GÜVENLİK RİSKİ
Tehdidin en kritik boyutlarından biri de devlet kurumları ve kritik altyapılar üzerinde ortaya çıkıyor. Enerji şebekeleri, ulaşım ağları, sağlık hizmetleri ve savunma sistemleri, olası siber saldırılarda hedef alınabilecek alanlar arasında yer alıyor.
Aşıcı'ya göre yapay zekâ ajanları, uzun süreli sızma ve casusluk faaliyetlerini çok daha kısa sürede koordine edebilecek kapasiteye ulaşabilir. Birden fazla otonom aracın birlikte hareket etmesi, devlet sırlarının ele geçirilmesi veya kamu hizmetlerinin aksatılması gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle siber güvenliğin artık yalnızca teknik bir koruma meselesi olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Aşıcı, gelişen tehditlerin doğrudan ulusal güvenlik boyutu taşıdığına işaret etti.
GELECEĞİN HACKERLARI NASIL DEĞİŞECEK?
Yapay zekânın gelişmesiyle birlikte geleneksel hacker profilinin de dönüşeceğini öngören Aşıcı, siber suçlarda insanın rolünün tamamen ortadan kalkmayacağını ancak farklılaşacağını dile getirdi.
Buna göre daha basit saldırılar doğrudan yapay zekâ sistemleri tarafından gerçekleştirilebilirken, deneyimli siber saldırganlar çok sayıda otonom aracı yöneten kişiler haline gelebilecek. İnsanlar hedefi ve genel stratejiyi belirlerken güvenlik açığı bulma, sisteme sızma ve saldırıyı yürütme gibi işlemler algoritmalar tarafından gerçekleştirilebilecek.
Geleceğin siber suç dünyasına ilişkin değerlendirmesinde Aşıcı, şu ifadeleri kullandı:
"Kısacası; geleceğin siber dünyasında tetiği çeken insan değil, onun eğittiği ve serbest bıraktığı algoritmalar olacak."
SİBER SALDIRILARA KARŞI ULUSLARARASI HUKUK ÇAĞRISI
Yapay zekâ destekli saldırıların yaygınlaşması karşısında geleneksel güvenlik yöntemlerinin tek başına yeterli olmayacağını belirten Aşıcı, kurumların saldırılar gerçekleşmeden önce riskleri tespit edebilen proaktif savunma sistemlerine yönelmesi gerektiğini söyledi.
Özellikle otonom saldırı araçlarına karşı yine yapay zekâ destekli savunma mekanizmalarının geliştirilmesinin önemine değinen Aşıcı, kurumların geleneksel güvenlik duvarlarının sağladığı korumayla yetinmemesi gerektiğini vurguladı. Bu noktada savunma teknolojilerinin de saldırı araçlarının hızına yetişebilecek biçimde geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Ancak Aşıcı'ya göre teknolojik önlemler, küresel ölçekte büyüyen bu tehdidi kontrol altına almak için tek başına yeterli değil. Fiziksel sınırları aşan otonom siber saldırılara karşı uluslararası düzeyde bağlayıcı kurallar oluşturulması gerektiğini belirten Aşıcı, yapay zekâ alanında nükleer denetimlere benzer bir hukuki mekanizma kurulmasını önerdi.
Kötü niyetli algoritmaları geliştiren kişilerin uluslararası ölçekte yargılanabilmesini sağlayacak ortak bir yasal altyapının gerekliliğine dikkat çeken Aşıcı, çözümün teknolojik savunma sistemleriyle uluslararası hukukun birlikte güçlendirilmesinden geçtiğini kaydetti.
Böylece yapay zekânın siber saldırılarda daha etkin hale gelmesiyle ortaya çıkan risklerin yalnızca teknik önlemlerle değil, ülkeler arasında kurulacak ortak bir denetim ve yaptırım mekanizmasıyla da ele alınması gerektiği vurgulanıyor.
