Türkinform olarak Ankara’da sokağa çıktık ve vatandaşlara günlük hayatta sık kullanılan dini bir ifadeyi sorduk: “Bismillah ne demek?” Sorduğumuz soruya kimi vatandaş “Allah’ın adıyla” diyerek yanıt verirken, kimi “Allah büyüktür”, “Allah’ın selamı” gibi farklı cevaplar verdi. Bazı katılımcılar ise ifadeyi sık kullandıklarını ancak Türkçe anlamını tam olarak bilmediklerini söyledi.
“HEP KULLANIYORUZ AMA ANLAMINI BİLMİYORUM”
Röportajın dikkat çeken yanıtlarından biri, Bismillah ifadesini günlük hayatında kullandığını ancak anlamını açıklamakta zorlandığını söyleyen bir vatandaştan geldi. Katılımcı, “Dinimizle alakalı, hep kullanıyoruz bunu ama anlamını bilmiyorum galiba” diyerek soruya karşılık verdi.
Bazı vatandaşlar da doğru cevaba oldukça yaklaşmasına rağmen emin olamadı. “Allah’ın adıyla değil miydi?” diyerek cevap verenlerin yanında, yanlış bilgi vermekten çekindiği için tahmin yürütmek istemeyenler de oldu.
“ALLAH’IN ADIYLA” CEVABI ÖNE ÇIKTI
Sorduğumuz soruya birçok vatandaş “Allah’ın adıyla” şeklinde cevap verdi. Bazı katılımcılar, Bismillah ifadesinin özellikle bir işe başlamadan önce söylendiğini belirterek bunu “Bir işe Allah’ın adıyla başlamak” şeklinde açıkladı.
Bir vatandaş, “Bir işe başlayınca söylüyoruz” derken, başka bir katılımcı da ifadeyi bir işe hayırlı şekilde başlarken Allah’ın adını anmak olarak değerlendirdi.
BİSMİLLAH İLE BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM KARIŞTI
Röportaj sırasında bazı vatandaşların “Bismillah” ile “Bismillahirrahmanirrahim” ifadelerini birbirine karıştırdığı görüldü. Bazı katılımcılar soruya “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla” şeklinde yanıt verirken, sorunun yalnızca “Bismillah” ifadesinin anlamını sorduğu hatırlatıldığında tereddüt yaşadı.
Bir grup vatandaş kendi arasında cevabı tartışırken, biri “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla” yanıtında ısrar etti, bir diğeri ise “Yok, Bismillah sadece” diyerek iki ifade arasındaki farkı hatırlattı.
“BİSMİLLAH DİYE BİR ŞEY YOK” DİYEN DE OLDU
Soruya verilen en dikkat çekici cevaplardan biri ise “Bismillah diye bir şey yok” oldu. Katılımcı, “Bismillahirrahmanirrahim” ifadesini bildiğini ancak yalnızca “Bismillah” kullanımını ayrı bir ifade olarak değerlendirmediğini söyledi.
Başka bir vatandaş ise ne anlama geldiğini bilmediğini açıkça ifade ederken, bazı katılımcılar “Allah’ın rahmeti ve bereketi” veya “Allah’ın selamı” gibi farklı tahminlerde bulundu.
“BİR İŞE BAŞLARKEN ALLAH’IN İSMİYLE BAŞLARIM”
Bismillah ifadesini yalnızca kelime anlamıyla değil, günlük kullanımı üzerinden açıklayan vatandaşlar da oldu. Bir katılımcı, “Bir işe başlarken Allah’ın ismiyle başlarım” sözleriyle cevabını verirken, başka vatandaşlar sofraya otururken veya günlük bir işe başlarken bu ifadenin söylendiğini belirtti.
Bazı katılımcılar için Bismillah, günlük yaşamda sık kullanılan dini ifadelerden biri olarak öne çıkarken, kelimenin tam Türkçe karşılığını açıklamak konusunda aynı kişilerin zorlandığı da görüldü.
RUSYA’DAN TÜRKİYE’YE GELİP MÜSLÜMAN OLDUĞUNU ANLATTI
Röportaj sırasında dikkat çeken yaşam hikâyelerinden biri de Rusya’nın St. Petersburg kentinden geldiğini söyleyen bir vatandaştan geldi. Türkiye’ye geldikten sonra Müslüman olduğunu belirten katılımcı, annesinin ciddi bir sağlık sorunu yaşadığı dönemde bir camiye girdiğini anlattı.
Vatandaş, annesinin iyileşmesi halinde Müslüman olmaya karar verdiğini ve daha sonra bu kararı uyguladığını söyledi. Bismillah sorusuna ise ifadenin bir başlangıç sırasında söylendiğini düşündüğünü, ancak Türkçe anlamını tam olarak açıklayamadığını belirtti. Bu anlatım, katılımcının kişisel deneyimini ve inancını yansıttı.
“ALLAH’IN ADIYLA BAŞLAMAK” DİYENLER ÇOĞUNLUKTAYDI
Röportajın ilerleyen bölümlerinde de “Allah’ın adıyla” ve “Allah’ın adıyla bir işe başlamak” cevapları tekrarlandı. Bazı vatandaşlar dini ibadetlerini düzenli yerine getiremediklerini ancak inançlarının devam ettiğini anlatırken, bazıları maneviyatlarını “iyi” veya “orta” şeklinde değerlendirdi.
Bir vatandaş ise Allah’la ilişkisinin nasıl olduğu sorulduğunda kişinin kendisini iyi zannetmesinin yeterli olmayabileceğini söyleyerek bu konuda kesin bir değerlendirme yapmak istemedi.
