Tıp dilinde osteoartrit olarak bilinen diz kireçlenmesi, diz eklemindeki kıkırdak dokusunun zamanla aşınması ve eklemin doğal yapısının bozulması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalık olarak tanımlanıyor. Yaşın ilerlemesiyle görülme sıklığı artsa da uzmanlar, son yıllarda fazla kilo, hareketsiz yaşam tarzı ve spor yaralanmaları nedeniyle genç yaşlarda da diz kireçlenmesi vakalarının arttığına dikkat çekiyor.
İĞNELER İLERLEMEYİ YAVAŞLATIR MI?
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Serda Duman, diz kireçlenmesi ile ilgili, Türkinform’a özel yaptığı açıklamada, “Diz kireçlenmesi tedavisinde ameliyatsız tedavi seçenekleri arasında ağrıyı azaltmak için ilaçlar, kilo kontrolü, fizik tedavi ve özel egzersiz programları yer alır. Fizik tedavi, eklem hareketliliğini artırarak ve çevresindeki kasları güçlendirerek hastaların yaşam kalitesini artırabilir. Diz eklemi içerisine yapılacak iğneler başlıca hyaluronik asit (eklem sıvısı olarak bilinir), PRP, PRGF, SVF gibi kök hücre olarak bilinen tedavileri içerir ve erken evre kireçlenmelerde hem hastayı rahatlatır hem de hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir” bilgisini paylaştı.
BELİRTİLER YAVAŞ YAVAŞ BAŞLIYOR
Diz kireçlenmesi çoğu zaman aniden ortaya çıkmıyor. Hastalık yıllar içinde yavaş ilerliyor ve ilk belirtiler genellikle göz ardı ediliyor. En sık görülen belirtiler şunlar:
- Merdiven çıkarken veya inerken ağrı
- Uzun süre oturduktan sonra dizde sertlik hissi
- Yürürken veya hareket sırasında dizden ses gelmesi
- Dizde şişlik ve hassasiyet
- Hareket kabiliyetinde azalma
- İleri evrede istirahatte bile devam eden ağrı
Uzmanlar, özellikle sabahları kısa süreli tutukluk yaşayan veya günlük aktivitelerini yaparken diz ağrısı hisseden kişilerin vakit kaybetmeden ortopedi uzmanına başvurması gerektiğini belirtiyor.
KİMLER RİSK ALTINDA?
Her yaşta görülebilse de bazı kişilerde risk daha yüksek. Risk faktörleri arasında; 50 yaş ve üzeri olmak, fazla kilo veya obezite, kadın cinsiyet, daha önce diz yaralanması geçirmek, menisküs ya da bağ yaralanmaları, ağır fiziksel işlerde çalışmak, genetik yatkınlık, kas zayıflığı, hareketsiz yaşam tarzı bulunuyor. Uzmanlara göre fazla kilo, diz eklemi üzerindeki yükü artırdığı için hastalığın hem ortaya çıkmasını hem de daha hızlı ilerlemesini kolaylaştırıyor.
KİREÇLENME SADECE YAŞLILIK HASTALIĞI DEĞİL
Toplumda diz kireçlenmesinin yalnızca ileri yaşlarda görüldüğüne dair yaygın bir inanış bulunuyor. Ancak ortopedi uzmanları, yanlış spor teknikleri, yoğun tempolu egzersizler, diz travmaları ve obezite nedeniyle 30'lu ve 40'lı yaşlarda da osteoartrit tanısı konulan hasta sayısının arttığını ifade ediyor.
TEDAVİDE İLK HEDEF NE?
Diz kireçlenmesinde uygulanan tedavi, hastalığın evresine ve kişinin yaşam tarzına göre değişiyor. İlk aşamada; Kilo kontrolü, düzenli egzersiz, kas güçlendirme çalışmaları, fizik tedavi, ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar, gerekli durumlarda dizlik kullanımı öneriliyor. Bazı hastalarda eklem içine hyalüronik asit veya uygun görülen diğer enjeksiyon tedavileri de uygulanabiliyor.
EGZERSİZDEN KORKMAYIN
Birçok hasta ağrısı olduğu için hareket etmekten kaçınıyor. Oysa uzmanlar, doğru planlanan egzersizlerin diz çevresindeki kasları güçlendirerek ekleme binen yükü azalttığını belirtiyor. Yüzme, sabit bisiklet ve düşük tempolu yürüyüş gibi ekleme fazla yük bindirmeyen aktiviteler, diz sağlığını destekleyen egzersizler arasında yer alıyor.
AMELİYAT HER HASTA İÇİN GEREKLİ Mİ?
İleri evrede kıkırdak kaybının belirgin olduğu ve günlük yaşamın ciddi şekilde etkilendiği hastalarda diz protezi ameliyatı gündeme gelebiliyor. Ancak uzmanlar, erken tanı alan birçok hastanın ameliyata ihtiyaç duymadan uzun yıllar yaşam kalitesini koruyabildiğini vurguluyor.
DİZLERİNİZİ KORUMAK İÇİN BUNLARA DİKKAT EDİN
Uzmanların önerileri şöyle sıralanıyor:
- İdeal kilonuzu koruyun.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Uzun süre hareketsiz kalmayın.
- Diz çevresindeki kasları güçlendirin.
- Ağır yük kaldırırken doğru teknik kullanın.
- Spor yaparken uygun ayakkabı tercih edin.
- Diz ağrısını "geçer" diyerek ihmal etmeyin.
- Şikâyetler uzun sürüyorsa mutlaka uzmana başvurun.
ERKEN TANI YAŞAM KALİTESİNİ KORUYOR
Diz kireçlenmesi tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık olmasa da erken teşhis ve doğru tedaviyle ilerlemesi önemli ölçüde yavaşlatılabiliyor. Uzmanlar, özellikle uzun süren diz ağrılarının yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, erken dönemde yapılacak yaşam tarzı değişikliklerinin ve düzenli tedavinin hem ağrıyı azaltabileceğini hem de eklem fonksiyonlarının uzun yıllar korunmasına katkı sağlayabileceğini vurguluyor.
