Tıp dünyasında teknolojinin hızla ilerlemesiyle birlikte, vatandaşların hastaneye gitmek yerine arama motorları ve yapay zeka botları üzerinden kendi hastalıklarına teşhis koymaya çalışması yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Pratisyen Hekim Erkut Erdoğan, yapay zekanın sağlık alanındaki kullanım sınırlarını ve hastaları bekleyen tehlikeleri tüm boyutlarıyla Türkinform'a değerlendirdi.
"BİLGİYE HIZLI ULAŞMA İSTEĞİ VATANDAŞA ZARAR VERİYOR”
Vatandaşların sağlık kuruluşlarına başvurmak yerine neden yapay zekayı veya interneti tercih ettiğine değinen Erdoğan, sorunun sosyolojik temellerine dikkat çekti. Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmeti veren pratisyen hekimlerin çoğu zaman hak ettiği değeri görmediğini belirten Erdoğan, hastaların bu önyargılarla genellikle uzman hekimlere yönelme eğiliminde olduğunu ifade etti. Ayrıca, bilgiye hiçbir efor sarf etmeden hızlıca ulaşma arzusunun ve kulaktan dolma bilgilere olan güvenin, insanları bilimsel metodolojiden uzaklaştırarak vasıfsız insanların eline düşürebildiğine vurgu yapıldı.
"MAKİNEDE EMPATİ VE AHLAKİ SORUMLULUK YOK"
Yapay zekanın tıpkı bir otomobil, bilgisayar veya uçak gibi bir "araç" olduğunu hatırlatan Erdoğan, bu sistemlerin bir ve sıfır mantığıyla, sadece analitik olarak çalıştığını dile getirdi. Yapay zekanın empati, şefkat, ahlaki ve hukuki sorumluluk barındırmadığını belirten uzman hekim, makinaların zor kararlarda derin felsefi bağlar kuramayacağını ve kural dışı insani durumlarda afallayacağını aktardı. İnsanın durağan olmayan, sürekli değişen ve hayatta kalmak için yeni formülasyonlar üreten canlı bir yapı olduğunu belirten Erdoğan, yapay zekanın bu dinamik yapıyı kavrayamayacağını söyledi.
"TIP BİR ZANAAT DEĞİL, SANATTIR"
Hastalara dokunmadan tıp uygulanamayacağının altını çizen Erdoğan, fiziki muayenenin, hastayı dinlemenin ve "palpasyon" gibi tekniklerin yerini hiçbir yazılımın alamayacağını belirtti. Erdoğan, tıbbın bir zanaat değil, sanat olduğunu belirterek; "Zanaat olan meslek gruplarında bilgisayarları rahatlıkla kullanabilirsiniz ancak tıpta her bir birey ve olgu farklıdır. Bir ressamın tuvalindeki sarı rengin canlılığını bilgisayarın birebir verememesi gibi, yapay zeka da hayatın karmaşası içinden en doğru verileri çıkarıp kesin bir teşhis koyamaz" ifadelerini kullandı.
YAPAY ZEKA TIPTA NASIL KULLANILMALI?
Hastalara kendi kendilerini teşhis etmemeleri konusunda kesin bir dille uyarıda bulunan Erdoğan, yapay zekanın tıptaki doğru kullanım alanlarını da sıraladı. Görüntüleme tekniklerinde (MR incelemeleri), hastalık ve ilaç kullanım istatistiklerinde, yeni molekül sentezlerinde ve akıllı saatler aracılığıyla tansiyon, nabız, EKG gibi giyilebilir teknoloji takiplerinde yapay zekanın son derece faydalı ve gerekli olduğu belirtildi. Ancak tanı, müdahale ve tedavi aşamalarında insan faktörünün ve hekimlik mesleğinin her zaman var olacağı vurgulandı.
