İMS, İngilizce “Irritable Male Syndrome” ifadesinin kısaltması ve Türkçede “İrritabl Erkek Sendromu” olarak kullanılıyor. Kavram; sinirlilik, huzursuzluk, keyifsizlik ve enerji azalması gibi bazı ruh hali ve davranış değişikliklerini tanımlamak için kullanılıyor.
Ancak İMS'nin kadınlarda görülen PMS ile aynı olduğu söylenemez. Erkeklerde adet görme veya kadınlardaki adet döngüsüne eşdeğer, düzenli şekilde tekrarlanan aylık bir biyolojik süreç bulunmuyor.
Bu nedenle belirli zamanlarda yaşanan sinirlilik veya yorgunluğu doğrudan “erkek regl dönemi” olarak nitelendirmek bilimsel açıdan doğru bir yaklaşım değil.
ERKEKLERDE TESTOSTERON SEVİYESİ NASIL DEĞİŞİYOR?
Testosteron seviyeleri erkeklerde gün içerisinde değişiklik gösterebiliyor. Genellikle sabah saatlerinde daha yüksek olan hormon düzeyi, gün boyunca farklılık gösterebiliyor.
Yaş ilerledikçe testosteron seviyelerinde de kademeli değişimler görülebiliyor. Ancak bu hormonal değişiklikler kadınlardaki adet döngüsüyle aynı mekanizmaya sahip değil.
Dolayısıyla testosteronun gün içerisinde veya yaşam boyunca değişmesi, erkeklerde her ay tekrarlanan bir “regl döngüsü” bulunduğu anlamına gelmiyor.
İMS BELİRTİLERİ NELERDİR?
İMS ile ilişkilendirilen belirtiler arasında çeşitli ruh hali ve davranış değişiklikleri bulunuyor. Bunlar arasında;
- Sinirlilik ve tahammülsüzlük,
- Huzursuzluk,
- Halsizlik ve enerji azalması,
- Keyifsizlik,
- Kaygı,
- İçe kapanma,
- Konsantrasyon güçlüğü,
- Uyku sorunları,
- Cinsel istekte azalma
sayılabiliyor.
Ancak bu belirtilerin görülmesi tek başına kişinin İMS olduğu anlamına gelmiyor. Benzer şikayetler stres, uykusuzluk, yaşam koşulları veya farklı sağlık sorunlarıyla da ilişkili olabilir.
ERKEKLERDE RUH HALİ DEĞİŞİKLİKLERİNİN NEDENİ NE OLABİLİR?
Bir erkeğin belirli dönemlerde daha sinirli, yorgun veya isteksiz olması yalnızca hormonlarla açıklanamayabilir.
Stres, yetersiz uyku, depresyon, kaygı, yaşam tarzı ve bazı sağlık sorunları benzer belirtilere neden olabilir. Bu nedenle birkaç gün süren ruh hali değişikliklerini doğrudan hormonal bir döngüye bağlamak doğru olmayabilir.
Şikayetlerin ne kadar sürdüğü, ne sıklıkta ortaya çıktığı ve başka belirtilerin eşlik edip etmediği değerlendirmede önem taşıyor.
İMS İLE “ERKEK MENOPOZU” AYNI ŞEY Mİ?
İMS ile halk arasında “erkek menopozu” veya “andropoz” olarak adlandırılan durum aynı kavramı ifade etmiyor.
İMS daha çok sinirlilik, huzursuzluk ve ruh hali değişiklikleri gibi belirtileri tanımlamak için kullanılırken, “erkek menopozu” ifadesi genellikle yaşla birlikte testosteron seviyelerinde görülebilen düşüşleri anlatmak için kullanılıyor.
Erkeklerde kadın menopozundaki gibi adet döngüsünün sona ermesi ve hormon üretiminin kısa sürede tamamen kesilmesi söz konusu değil.
TESTOSTERON DÜŞÜKLÜĞÜ HANGİ BELİRTİLERLE ANLAŞILIR?
Testosteron seviyelerinin düşük olması bazı kişilerde cinsel istekte azalma, sertleşme sorunları, enerji kaybı, kas kütlesinde azalma ve ruh halinde değişiklikler gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
Ancak yalnızca belirtilere bakılarak testosteron düşüklüğü tanısı konulamaz. Böyle bir şüphe bulunması halinde doktor değerlendirmesi ve uygun koşullarda yapılan kan testleri gerekir.
İMS BELİRTİLERİ VARSA NE YAPILMALI?
Ara sıra yaşanan sinirlilik, yorgunluk veya keyifsizlik tek başına bir hastalık anlamına gelmeyebilir. Düzenli uyku, fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve stres yönetimi genel iyilik haline katkı sağlayabilir.
Bununla birlikte şikayetler uzun süre devam ediyor, günlük yaşamı veya ilişkileri etkiliyor ya da sürekli yorgunluk, belirgin cinsel isteksizlik veya depresif ruh hali gibi başka sorunlar eşlik ediyorsa bir sağlık profesyonelinden destek alınması önem taşıyor.
ERKEKLERİN REGL DÖNEMİ VAR MI, İMS BUNUN KARŞILIĞI MI?
Erkeklerde kadınların adet döngüsüne biyolojik olarak eşdeğer aylık bir regl dönemi bulunmuyor. Testosteron başta olmak üzere hormon seviyelerinde gün içinde ve yaşla birlikte değişiklikler yaşanabiliyor.
İMS ise sinirlilik, huzursuzluk, enerji azalması ve ruh hali değişiklikleri gibi belirtileri tanımlamak için kullanılan bir kavram. Ancak İMS'yi her ay tekrarlanan, erkeklere özgü bir regl döngüsü olarak değerlendirmek doğru değil.
