Hastalık nedeniyle istirahat raporu alan sigortalıların en çok merak ettiği konuların başında rapor parası olarak bilinen geçici iş göremezlik ödeneği geliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), hastalık sigortası kapsamında bulunan ve kanunda belirtilen şartları taşıyan sigortalılara geçici iş göremezlik ödeneği sağlayabiliyor.
Ancak her rapor alan sigortalının bu ödemeden yararlanması mümkün değil. Sigortalılık durumu, prim gün sayısı ve raporun yetkili hekim veya sağlık kurulu tarafından düzenlenmiş olması gibi şartların sağlanması gerekiyor.
GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİNDEN KİMLER YARARLANABİLİYOR?
Hastalık sigortası kapsamında belirli sigortalılar geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Bu kapsamda;
- 4/a (SSK) kapsamında çalışanlar,
- Aday çıraklar, çıraklar ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler,
- Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde iş üstlenen işverenler tarafından yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri,
- İntörn öğrenciler,
- Ev hizmetlerinde ay içinde çalışma süresine göre hesaplanan gün sayısı 10 ve daha fazla olan çalışanlar
geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor.
Buna karşılık 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalı olanlara, 5510 sayılı Kanun kapsamında hastalık sigortası nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği verilmiyor.
HASTALIK RAPORU PARASI KAÇINCI GÜNDEN İTİBAREN ÖDENİYOR?
Geçici iş göremezlik ödeneği, SGK tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulları tarafından düzenlenen istirahat raporuna dayanılarak ödeniyor.
Hastalık nedeniyle alınan raporlarda ödeme, iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için yapılıyor. Bu nedenle hastalık nedeniyle alınan raporun ilk iki günü için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmiyor.
SGK RAPOR PARASINI NE KADAR ÖDÜYOR?
Hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneğinin miktarı, sigortalının tedavi şekline göre değişiyor.
Buna göre;
- Yatarak tedavi görenlere günlük kazancın yarısı,
- Ayakta tedavi görenlere günlük kazancın üçte ikisi
oranında geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor.
RAPOR PARASI ALMAK İÇİN HANGİ ŞARTLAR GEREKİYOR?
Geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmek için üç temel şart bulunuyor.
Sigortalının;
- İstirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin sona ermemiş olması,
- İş göremezliğin başladığı tarihten önceki son bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,
- SGK tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu almış olması
gerekiyor.
Bu şartların birlikte sağlanması halinde sigortalının geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanması mümkün oluyor.
SİGORTALILIK SONA ERDİKTEN SONRA ALINAN RAPORA ÖDEME YAPILIYOR MU?
Sigortalılık niteliğinin sona erdiği tarihten sonra hastalık nedeniyle alınan istirahat raporları için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmiyor.
İlk istirahat raporu veya devam raporu olması da bu sonucu değiştirmiyor. Önemli olan, istirahatin başladığı tarihte kişinin sigortalılık niteliğinin devam ediyor olması.
RAPOR PARASI NEREDEN ALINIYOR?
Hak kazanan sigortalılara ait geçici iş göremezlik ödemeleri SGK tarafından anlaşmalı bankalar aracılığıyla gerçekleştiriliyor.
Sigortalılar, ödeme işlemlerinin tamamlanmasının ardından kendilerine bildirilen banka üzerinden ödemelerini alabiliyor.
RAPOR PARASI E-DEVLET'TEN NASIL SORGULANIR?
Sigortalılar, geçici iş göremezlik ödeneğinin bankaya aktarılıp aktarılmadığını ve ödeme tutarını e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor.
Bunun için e-Devlet'te yer alan “4A/4B İş Göremezlik Ödemesi Görme” hizmeti kullanılabiliyor. Böylece hak edilen rapor parasının ödeme durumu ve tutarı takip edilebiliyor.
İŞVERENİN BİLDİRİM YAPMAMASI RAPOR PARASI ALMAYA ENGEL Mİ?
4/a kapsamında çalışan sigortalıların geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin işlemleri elektronik ortamda yürütülüyor. İşverenlerin, sigortalının istirahatli olduğu dönemde çalışıp çalışmadığına ilişkin bildirimi SGK'ya elektronik ortamda yapması gerekiyor.
Ancak işveren tarafından “çalışılmadığına dair bildirim” yapılması, sigortalının geçici iş göremezlik ödeneğini alabilmesi için zorunlu bir şart değil.
Bildirimin süresinde yapılmaması ve sigortalı adına ilgili ayda 30 gün prim bildirilmemiş olması halinde gerekli işlemler tamamlanarak hak edilen geçici iş göremezlik ödeneği, anlaşmalı bankanın herhangi bir şubesinden çekilebilecek şekilde hesaba aktarılabiliyor.
HASTALIK RAPORU ALAN HERKES SGK ÖDEMESİ ALABİLİR Mİ?
Hastalık nedeniyle rapor alınması tek başına SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alınması için yeterli değil. Sigortalının kanunda belirtilen kapsamda bulunması, gerekli prim şartını sağlaması ve raporun yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenmiş olması gerekiyor.
Bu şartları taşıyan sigortalılar, hastalık nedeniyle çalışamadıkları dönemde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor.
