Sonbaharın gelmesiyle birlikte hava sıcaklıklarındaki değişim ve kapalı alanlarda daha fazla zaman geçirilmesi, solunum yolu hastalıklarını yeniden gündeme getiriyor. Bu dönemde hastalıklardan korunmak isteyenler ise beslenmeden uyku düzenine, sıvı tüketiminden bitki çaylarına kadar pek çok yöntemi araştırıyor.
Uzman sağlık kaynaklarına göre solunum yolu hastalıklarından korunmada el hijyeni, temiz hava, yeterli dinlenme ve sıvı tüketimi gibi günlük alışkanlıklar önem taşıyor. Bitki çayları ise özellikle sıcak sıvı tüketimi ve bazı belirtilerin hafifletilmesi açısından tercih edilebiliyor.
SONBAHARDA HASTALIKLARDAN KORUNMAK İÇİN NE YAPMALI?
Sonbaharda enfeksiyonlardan korunmak için yalnızca bitki çaylarına yönelmek yerine günlük alışkanlıklara dikkat etmek gerekiyor.
Ellerin düzenli yıkanması, öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnun kapatılması ve sık dokunulan yüzeylerin temiz tutulması solunum yolu virüslerinin yayılmasını azaltmaya yardımcı olabiliyor.
Kapalı ortamların uygun şekilde havalandırılması da önem taşıyor. CDC, iç mekanlarda havalandırmanın havadaki viral parçacıkların yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtiyor.
HASTALIK BELİRTİLERİ VARSA SIVI TÜKETİMİ ÖNEMLİ
Soğuk algınlığı gibi durumlarda yeterli sıvı almak ve dinlenmek, evde uygulanabilecek temel destekler arasında bulunuyor. NHS de soğuk algınlığında bol sıvı tüketilmesini ve dinlenilmesini öneriyor.
Boğazda tahriş veya ağrı varsa sıcak içecekler geçici rahatlama sağlayabiliyor. Sıcak limon ve bal içeceği de boğazı yatıştırmak amacıyla kullanılabilecek seçenekler arasında gösteriliyor. Ancak bal 1 yaşından küçük çocuklara verilmemeli.
HANGİ BİTKİ ÇAYI NEYE İYİ GELİR?
Sonbahar ve kış aylarında ıhlamur, zencefil, adaçayı ve nane gibi bitki çayları sık tercih ediliyor. Ancak bu içecekleri hastalıkları tedavi eden ilaçlar gibi değerlendirmemek gerekiyor.
IHLAMUR
Ihlamur, özellikle soğuk havalarda sıcak içecek olarak tercih edilen bitki çaylarından biri. Boğazda oluşan rahatsızlık sırasında sıcak sıvı tüketimi rahatlatıcı olabilir.
Ancak ıhlamurun gribi veya soğuk algınlığını tedavi ettiği düşünülmemeli; belirtiler uzun sürüyorsa tıbbi değerlendirme yapılmalı.
ZENCEFİL ÇAYI
Zencefil sonbahar ve kış aylarında en çok tercih edilen bitkiler arasında bulunuyor. TÜRKİNFORM'da daha önce de zencefil çayının hazırlanışı ve kullanım alanları ele alınmıştı.
Bilimsel kaynaklarda zencefil üzerine farklı sağlık amaçlarıyla çalışmalar bulunuyor ancak kanıtlar kullanım alanına göre değişiyor. Ağızdan alınan zencefil bazı kişilerde mide rahatsızlığı, mide yanması veya ishal gibi yan etkilere yol açabiliyor. Düzenli ilaç kullananların bitkisel ürünleri kullanmadan önce sağlık profesyoneline danışması gerekiyor.
ADAÇAYI
Adaçayı da özellikle soğuk havalarda sıcak içecek olarak tüketilen bitkiler arasında yer alıyor. Boğaz rahatsızlığı yaşayan kişiler tarafından tercih edilse de bitki çaylarının hastalığı tedavi ettiği düşüncesiyle tıbbi tedavinin yerine konulmaması gerekiyor.
NANE ÇAYI
Nane çayı da sonbaharda sıcak içecek olarak tercih edilebiliyor. TÜRKİNFORM'da daha önce kuru nane çayının hazırlanışı ve kullanımına ilişkin ayrı bir içerik yayımlanmıştı.
Bitki çaylarında önemli olan noktalardan biri de miktar ve kişisel sağlık durumuna dikkat etmek.
“DOĞAL” OLAN HER ÜRÜN GÜVENLİ DEĞİL
Bitkisel ürünlerin doğal olması, herkes için risksiz oldukları anlamına gelmiyor. Bazı bitkiler ve bitkisel takviyeler ilaçlarla etkileşime girebiliyor.
Özellikle düzenli ilaç kullananların, hamilelerin, emzirenlerin, kronik hastalığı bulunanların veya çocuklara bitkisel ürün vermeyi düşünenlerin sağlık profesyoneline danışması önem taşıyor. NCCIH de bitkisel ürünlerin bazı ilaçlarla etkileşebileceği konusunda uyarıyor.
SADECE BİTKİ ÇAYINA GÜVENMEYİN
Sonbaharda hastalıklardan korunmak için tek başına bir bitki çayına veya doğal karışıma güvenmek yerine genel sağlık alışkanlıklarına dikkat etmek gerekiyor.
Yeterli sıvı tüketmek, dinlenmek, elleri düzenli yıkamak, kapalı ortamları havalandırmak ve hastalık belirtileri ortaya çıktığında başkalarına bulaştırmamak için gerekli önlemleri almak, solunum yolu hastalıklarına karşı korunmada temel adımlar arasında bulunuyor.
BELİRTİLER UZARSA DOKTORA BAŞVURUN
Öksürük ve soğuk algınlığı belirtileri çoğu zaman kendiliğinden düzelebiliyor. Ancak belirtilerin uzaması, ağırlaşması veya özellikle nefes darlığı ve göğüs ağrısı gibi ciddi belirtilerin ortaya çıkması durumunda sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor.
Sonbaharda bitki çayları ve sıcak içecekler günlük yaşamda rahatlatıcı bir seçenek olabilir. Ancak bunların tıbbi tedavinin yerine geçmediği ve her bitkisel ürünün herkes için uygun olmayabileceği unutulmamalı.
