Türkiye'nin ilk yerli derin uzay aracı, 2027 yılının ikinci çeyreğinde Ay'a doğru yola çıkmaya hazırlanıyor. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen yaklaşık 3,5 tonluk araç, Ay'ın çevresinde bilimsel araştırmalar yapacak, yüksek çözünürlüklü görüntüler elde edecek ve kendi konumunu belirleyebilen otonom navigasyon sistemini test edecek. İlk görev, yumuşak iniş yerine kontrollü bir yüzey çarpmasıyla tamamlanacak.
TÜRKİYE'NİN AY GÖREVİ 2027'DE BAŞLAYACAK
Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde (IAC 2026) Anadolu Ajansına konuşan TÜBİTAK UZAY Proje Yöneticisi Burak Yaşlıoğlu, Ay Araştırma Programı'nın ilk aşamasına ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Planlamaya göre uzay aracı, 2027 yılının ikinci çeyreğinde fırlatılacak. Yaklaşık iki ay sürecek yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki dairesel kutup yörüngesine yerleşecek.
Aracın Ay yörüngesinde en az üç ay görev yapması hedefleniyor. Sistemlerin performansına bağlı olarak görev süresi 1,5 yıla kadar uzatılabilecek.
AY'IN ETRAFINDA KENDİ YOLUNU BULACAK
Görevin en dikkat çekici özelliklerinden biri, uzay aracının Ay çevresinde kendi konumunu belirleyebilmesi olacak.
Dünya'daki araçların kullandığı GPS sisteminden Ay yörüngesinde aynı şekilde yararlanılamıyor. TÜBİTAK UZAY, bu nedenle Ay yüzeyindeki kraterleri tanıyabilen görüntü tabanlı bir navigasyon sistemi geliştiriyor.
Uzay aracı, kameralarından elde ettiği görüntülerle yüzeydeki belirgin oluşumları karşılaştırarak konumunu ve yönelimini hesaplayabilecek.
Geliştirilen sistemle aracın Dünya'dan gelen komutlara daha az bağımlı şekilde hareket edebilmesi hedefleniyor. 
AY'DA SU OLUŞUMUNA İLİŞKİN VERİLER TOPLANACAK
Türkiye'nin Ay'a göndereceği araç, dört bilimsel yük taşıyacak.
Bilimsel cihazların ikisi Türkiye'de geliştirilirken diğer ikisi İsveç ve Çin'deki araştırmacılarla yürütülen iş birlikleri kapsamında hazırlandı.
Araştırmalarda güneş rüzgarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay'ın yerel manyetik ortamı ve su oluşumuyla bağlantılı süreçler incelenecek.
Uzay aracındaki görüntüleme sisteminin geniş açılı renkli görüntüler ve video kaydetmesi, ayrıca 70 santimetreye kadar çözünürlüğe ulaşan siyah-beyaz görüntüler elde etmesi hedefleniyor.
UZAY ARACININ YÜZDE 80'DEN FAZLASI YERLİ
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracı, TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen TstarD-100 platformunu kullanıyor.
Aracın yerlilik oranının yüzde 80'in üzerinde olduğu belirtilirken görev açısından kritik 65 bileşenin 56'sı yerli imkanlarla üretildi.
Bazı sistemlerde ise İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde kazanılan teknolojik deneyimden yararlanıldı.
Eylül ayında üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlanan araç, fırlatma öncesinde çevresel testlerden geçiriliyor.
Akustik, titreşim, termal vakum ve elektromanyetik uyumluluk testleriyle uzay aracının fırlatma ve görev sırasında karşılaşacağı koşullara dayanıklılığı değerlendiriliyor.
AY'A İNİŞ YAPACAK MI?
Türkiye'nin ilk Ay görevi, yüzeye yumuşak iniş yapılmasını hedeflemiyor.
Uzay aracı, yörüngedeki bilimsel çalışmalarını tamamladıktan sonra kontrollü manevralarla Ay yüzeyine yönlendirilecek. Görevin sonunda sert iniş olarak tanımlanan kontrollü bir çarpma gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Aracın Ay'a yolculuğunda ve yörünge manevralarında, Türk şirketi DeltaV ile geliştirilen yerli hibrit itki sistemi kullanılacak.
Ay yüzeyine yumuşak iniş ve gezici araç gönderilmesi ise programın ikinci aşamasında hedefleniyor. 
FIRLATMA ABD'DEN YAPILACAK
Testlerin planlandığı şekilde tamamlanması halinde uzay aracı, ABD'deki Kennedy Uzay Merkezi'ne taşınacak.
SpaceX'in fırlatma aracıyla Dünya yörüngesine çıkarılması planlanan araç, ardından yerli hibrit itki sistemini kullanarak Ay'a doğru yolculuğuna başlayacak.
Türkiye, ilk Ay göreviyle Dünya yörüngesinin ötesinde kendi geliştirdiği bir uzay aracını çalıştırma deneyimi kazanmayı amaçlıyor.
Görevden elde edilecek teknik ve bilimsel verilerin, Ay yüzeyine yumuşak iniş ve gezici araç gönderilmesini hedefleyen ikinci görev için temel oluşturması bekleniyor.
