Ankara'nın tarihi açıdan en zengin ve köklü bölgelerinden biri olan Bentderesi, kentin kuruluşundan beri önemli bir yere sahip olmaya devam ediyor. Şehrin merkezinde yer alan ve günümüzde daha çok ulaşım ağlarıyla bilinen bu semtin altında, aslında antik çağlardan Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar uzanan çarpıcı bir tarih ve kayıp bir akarsu yatıyor.
İSMİNİN KÖKENİ ROMA DÖNEMİNE DAYANIYOR
Bölgeye adını veren "Bentderesi" isminin kaynağı, antik Roma dönemine kadar uzanıyor. Dönemin yöneticileri tarafından, Ankara'nın su ihtiyacını karşılamak amacıyla bölgeden geçen Hatip Çayı (Kayaş Suyu) üzerine büyük bir su bendi inşa edildiği biliniyor. Suyun set içine alındığı bu devasa tarihi yapı ve vadinin içinden akan dere, zamanla bölgenin yerel halk tarafından "Bentderesi" olarak anılmasına neden oldu.
GÖZDE BİR MESİRE ALANINDA DÖNÜŞÜMÜ
Tarihi kaynaklara göre Bentderesi, yüzyıllar boyunca Ankaralıların en önemli sosyalleşme mekanlarından biriydi. Özellikle Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet'in erken yıllarında derenin etrafındaki yeşil alanlar, bağlar ve bahçeler; halkın tatil günlerinde vakit geçirdiği popüler bir mesire alanı olarak kullanılıyordu. 1930'lu yıllarda hazırlanan Jansen Planı'nda da vadinin doğal yapısının korunarak başkentliler için modern bir rekreasyon alanına çevrilmesi hedeflenmişti.
HIZLI GÖÇ VE SEL FELAKETİNİN İZLERİ
Semtin kaderi, 1940'lı yıllarda başlayan yoğun köyden kente göç dalgasıyla birlikte tamamen değişti. Baş gösteren hızlı gecekondulaşma süreci, vadinin doğal yapısını kaybetmesine ve plansız bir yapılaşmanın kurbanı olmasına yol açtı. Ancak bölge için en büyük kırılma noktası 1957 yılında yaşandı. Meydana gelen büyük sel felaketinde 130 civarında vatandaşın hayatını kaybetmesi, yerel yönetimi radikal kararlar almaya itti.
ÜZERİ ASFALTLA KAPATILAN İLK DERE
Sel felaketinin ardından dere yatağının ıslah edilmesine karar verildi ve bölgedeki köprüler yıkıldı. Devam eden süreçte ise derenin üzeri tamamen asfaltla kapatılarak modern bir yola dönüştürüldü. Böylece tarihi Hatip Çayı yer altına alınırken, Bentderesi de Ankara'da üzeri asfaltla kapatılarak yola çevrilen ilk dere olarak tarihe geçti. Günümüzde geçmişin izleri büyük oranda silinmiş olsa bile, bölgede yapılan kazılarda ortaya çıkan Roma dönemi kalıntıları (Roma Bendi ve Antik Tiyatro) semtin tarihi hafızasını korumaya devam ediyor.
