Çocukların internet üzerinden yaptığı alışverişlerde ortaya çıkan borç ve hukuki sorumluluğun kime ait olduğu merak konusu oldu. Avukat Iyaz Çimen, çocukların yaptığı internet alışverişlerinde anne ve babanın her durumda otomatik olarak sorumlu tutulamayacağını belirterek, işlemin geçerliliğinin çocuğun ayırt etme gücü, ebeveyn rızası ve alışverişin niteliğine göre değişebileceğini söyledi.
HER İNTERNET ALIŞVERİŞİNDE AİLE BORÇLU SAYILMIYOR
Çocukların yaptığı internet alışverişlerine ilişkin hukuki sorumluluğu değerlendiren Avukat Iyaz Çimen, anne ve babaların çocuklarının gerçekleştirdiği her işlemden otomatik olarak sorumlu tutulamayacağını ifade etti.
Çimen, "Çocuğun yaptığı internet alışverişlerinde anne ve babanın otomatik olarak borçlu veya cezai sorumlu olduğu söylenemez. Küçük, kural olarak kendi borçlarından kendi malvarlığıyla sorumludur; ebeveynin velayet hakkı, çocuğun yaptığı her işlemden doğrudan sorumluluk anlamına gelmez" dedi.
AYIRT ETME GÜCÜ YOKSA İŞLEM GEÇERSİZ
Çocuğun yaptığı alışverişin hukuki geçerliliğinde ayırt etme gücünün önemli bir unsur olduğuna dikkat çeken Çimen, bu konuda farklı hukuki durumların ortaya çıkabileceğini belirtti. Çimen, "Ancak küçüğün ayırt etme gücü yoksa yaptığı işlem geçersizdir. Ayırt etme gücü bulunmakla birlikte yasal temsilci rızası olmayan küçük bakımından ise işlem, kural olarak onaya bağlıdır; ebeveyn sonradan onay vermezse geçersiz kalır" ifadelerini kullandı.
Buna karşılık bazı alışverişlerin geçerli sayılabileceğini belirten Çimen, "Buna karşılık çocuğa serbestçe kullanması için bırakılan para ile yapılan veya ebeveynin açık ya da zımni izni kapsamında kalan olağan alışverişler geçerli olabilir" dedi.
Çocuğun anne veya babaya ait banka kartı, hesap ya da doğrulama araçlarını kullanması halinde ise somut olayın özelliklerinin önem taşıdığı belirtildi. Avukat Iyaz Çimen, "Ebeveynin kartını, hesabını veya doğrulama araçlarını fiilen çocuğun kullanımına açık bırakması, somut olayda zımni izin veya gözetim kusuru tartışmasına yol açabilir" ifadelerini kullandı.
ÇOCUK BAŞKASINA ZARAR VERİRSE NE OLUR?
Çocuğun internet alışverişinden farklı olarak hukuka aykırı bir fiille üçüncü kişiye zarar vermesi halinde ise anne ve babanın sorumluluğunun ayrıca değerlendirilebileceği belirtildi. Çimen, "Çocuğun hukuka aykırı fiili bir üçüncü kişiye zarar vermişse, ev başkanı sıfatıyla anne veya baba; gerekli gözetim ve özeni gösterdiğini ya da bu özen gösterilse bile zararın önlenemeyeceğini ispatlayamadıkça sorumludur" dedi.
Çocukların gerçekleştirdiği işlemler nedeniyle anne ve babaların doğrudan cezai sorumluluk altına girmeyeceğini belirten Çimen, ancak bazı özel durumlarda ceza sorumluluğunun gündeme gelebileceğini ifade etti.
Çimen, "Ceza hukuku bakımından da aileye otomatik sorumluluk yüklenmez; ancak ebeveynin fiile iştirak etmesi, yardım etmesi veya kendi kişisel ihmaliyle bağımsız bir suçun unsurlarını gerçekleştirmesi hâlinde ceza sorumluluğu doğabilir" açıklamasında bulundu.
