Gıda kaynaklı enfeksiyonlara neden olabilen Listeria monocytogenes, özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireyler, hamileler, yaşlılar ve yeni doğanlar açısından risk oluşturabilen bakteriler arasında yer alıyor. Doğada yaygın olarak bulunan bu bakteri, uygun hijyen koşullarının sağlanmadığı üretim süreçlerinde veya kontamine gıdalarda çoğalabiliyor. Son günlerde bazı ürünlerde tespit edilmesiyle yeniden gündeme gelen Listeria bakterisinin hangi gıdalarda bulunduğu, nasıl bulaştığı ve hangi belirtilere yol açtığı merak ediliyor.
LİSTERİA BAKTERİSİ NEDİR?
Listeria bakterisi, doğada yaygın şekilde bulunan ve insanlarda enfeksiyona neden olabilen bir bakteri türüdür. İnsan sağlığı açısından en fazla önem taşıyan türü Listeria monocytogenes olarak bilinir. Toprakta, suda, bitkilerde, hayvanların sindirim sisteminde ve gıda üretim ortamlarında yaşayabilen bakteri, düşük sıcaklıklarda da çoğalabilmesiyle dikkat çeker.
Pek çok bakteri buzdolabı sıcaklığında gelişemezken, Listeria uygun koşullarda çoğalmaya devam edebilir. Bu nedenle uzun süre soğukta bekletilen hazır gıdalar, paketli ürünler ve pastörizasyon sonrasında yeniden bulaş riski bulunan ürünler daha dikkatli takip edilir. Listeria'nın neden olduğu enfeksiyona ise listeriyozis adı verilir.
LİSTERİA BAKTERİSİ NELERDE BULUNUR?
Listeria bakterisi yalnızca tek bir gıda grubunda değil, birçok farklı besinde ve doğal çevrede bulunabilir.
Risk taşıyabilecek ürünler arasında şunlar yer alır:
- Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri
- Yumuşak peynirler
- Dilimlenmiş salam ve sosis gibi şarküteri ürünleri
- Füme ve soğuk tütsülenmiş balıklar
- Hazır tüketilen et ürünleri
- İyi yıkanmamış çiğ sebzeler
- Hazır salatalar
- Uygun koşullarda saklanmayan paketli gıdalar
Üretim sırasında hijyen kurallarına uyulmaması veya çapraz bulaşma yaşanması halinde bakteri farklı ürünlere de geçebilir.
LİSTERİA BAKTERİSİ NE YAPAR?
Listeria bakterisi ağız yoluyla alındıktan sonra bağırsaklarda enfeksiyona neden olabilir. Sağlıklı bireylerde hastalık hafif seyredebilirken, risk grubundaki kişilerde bakteri kana ve sinir sistemine yayılabilir.
Listeria enfeksiyonunda görülebilecek durumlar arasında:
- Mide ve bağırsak enfeksiyonu
- Ateş
- İshal
- Karın ağrısı
- Kan dolaşımı enfeksiyonu (septisemi)
- Menenjit
- Beyin enfeksiyonları
- Gebelikte düşük ve erken doğum riski
yer alabilir.
LİSTERİA BAKTERİSİ NASIL OLUŞUR?
Listeria bakterisi sonradan oluşan bir mikroorganizma değildir. Doğal çevrede bulunan bakteri, uygun koşullar oluştuğunda çoğalarak gıdalara bulaşabilir.
Bulaşma ve çoğalma nedenleri arasında:
- Toprak ve su kaynakları
- Hayvan dışkıları
- Gıda üretim tesislerinde hijyen eksikliği
- Üretim ekipmanlarında çapraz bulaşma
- Soğuk zincirin bozulması
- Gıdaların uzun süre bekletilmesi
- Son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin tüketilmesi
bulunur.
LİSTERİA BAKTERİSİ BELİRTİLERİ NELER?
Listeria enfeksiyonunun belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti görülmezken, bazı kişilerde ağır enfeksiyon gelişebilir.
Hafif belirtiler arasında:
- Bulantı
- Kusma
- İshal
- Karın ağrısı
- Ateş
- Halsizlik
- Kas ağrıları
yer alabilir.
İleri vakalarda ise:
- Yüksek ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Ense sertliği
- Bilinç bulanıklığı
- Denge kaybı
- Kas güçsüzlüğü
- Nöbet
gibi belirtiler görülebilir.
Hamilelerde ise enfeksiyon çoğu zaman grip benzeri hafif şikâyetlerle başlayabilir. Buna rağmen düşük, erken doğum veya yenidoğanda enfeksiyon riski nedeniyle belirtilerin görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.
LİSTERİA BAKTERİSİ ÇIKAN MARKA HANGİSİ?
Son dönemde "Listeria bakterisi çıkan marka hangisi?" sorusu sıkça araştırılıyor. Ancak resmi kurumlar tarafından yayımlanan geri çağırma veya denetim duyurularında belirtilmedikçe, herhangi bir marka hakkında doğrulanmamış bilgi paylaşılmıyor.
Bir ürün veya markada Listeria monocytogenes tespit edilmesi halinde, ilgili ülkedeki yetkili gıda otoriteleri tarafından kamuoyuna resmi açıklama yapılıyor ve gerekli görülmesi durumunda ürünler piyasadan toplatılıyor. Bu nedenle güncel ve doğrulanmış marka bilgileri yalnızca resmi kurumların yayımladığı duyurular üzerinden takip edilmelidir.
