Daha önceki yazılarımızda bahsettiğimiz HAGB hakkında internet ortamında yapılan aramalarda HAGB'nin kaldırıldığına, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğine veya artık uygulanmadığına ilişkin bilgilerle karşılaşmaya başladık. Peki işin gerçeği ne?
Anayasa Mahkemesi 2023 yılında verdiği kararla HAGB'yi düzenleyen hükümlerin önemli bölümünü Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmişti. Bunun ardından kanun koyucu 2024 yılında yeni bir düzenleme yaptı ve HAGB müessesesini yeniden şekillendirildi.
Anayasa Mahkemesi 10 Temmuz 2025 tarihinde verdiği kararıyla HAGB'nin temelini oluşturan düzenlemeyi yeniden Anayasa'ya aykırı buldu. İptal edilen temel hüküm, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezası verilmesi halinde mahkemenin HAGB kararı verebilmesine ilişkin düzenlemeydi.
Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal ederken HAGB sisteminin buna bağlı diğer hükümlerinin de uygulanma imkanının kalmadığını belirleyerek bunların iptaline karar verdi.
Bu kararı verirken de ortaya çıkacak hukuki boşluğu kamu yararı bakımından sakıncalı görerek iptal hükümlerinin Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Karar 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Ancak HAGB nin düzenlenme süreci bununla da kalmadı.
16 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen ve 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun HAGB'yi düzenleyen 231. maddesinin beşinci ila on dördüncü fıkraları yeniden düzenlendi.
Dolayısıyla internette karşımıza çıkan “Anayasa Mahkemesi HAGB'yi iptal etti, artık HAGB yok.” demek güncel hukuki durum ile bağdaşmıyor.
Yeni düzenlemede de temel mantık korunarak sanık hakkında yapılan yargılama sonunda iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına hükmedilmişse ve kanundaki diğer koşullar gerçekleşmişse mahkemece HAGB kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Ancak 2026 yılında yapılan yeni düzenlemenin dikkat çekici yanı HAGB'nin uygulanamayacağı suçların madde metninde açıkça gösterilmesidir.
En büyük değişiklik ise kanun yolu bakımından eski düzenlemeden farklı olarak artık yalnızca sınırlı bir itiraz incelemesi yerine HAGB kararına karşı istinaf kanun yolunun açılmış olmasıdır.
HAGB'nin bu kadar çok değişikliğe uğramış olması, internette bu konuda araştırma yapanların başka başka bilgilerle kafalarının karışmalarına sebebiyet verdiğinden bu kafa karışıklığına ışık tutmak istedim.
Doğru bilginin hayatınıza pusula olmasını dilerim.
