Üniversitenin ilk yılındaki tanışmanın üzerinden geçen yaklaşık 23 yılın ardından 2 gün önce yeniden sayfalarında kaybolduğum Pax Romana, bugünkü hukuk sistemine öncülük etmeye devam ediyor.
Hukuk Fakültesinin en değerli dersi, hukuk kurallarının çıkış noktası olan bu önemli dersin unutulmaz hocası ve hocam olan sayın Prof.Dr. Bülent Tahiroğlu’ nu ve bir o kadar değerli sayın Prof.Dr. Belgin Erdoğmuş’ u rahmetle anıyorum.
İki bin yıl önce Roma'da yaşayan ve arkadaşına borç para veren bir insanın verdiği parayı geri almak için o gün yaşadığı sorunla bugün yaşadığı sorun arasında çok fazla fark yok desek yanlış bir ifadede bulunmuş olmayız.
Malumunuz o dönemde ne banka havalesi vardı ne de dijital haberleşme programları. Olmasa da yine insanlar birbirlerine borç para veriyor ve yine geri ödeme hususunda ihtilafa düşüyorlardı.
Roma hukukunda geri almak üzere para vermek mutuum adı verilen bir hukuki ilişki ile açıklanıyordu. Parayı alan kişi, kendisine verilen banknotların veya madeni paraların aynısını değil fakat aynı değerde parayı vermekle yükümlü idi.
Yüzyılların ardından bugün “mutuum” Türk Borçlar Kanunu'nda tüketim ödüncü adı ile varlığını sürdürmeye devam ediyor.
Ancak yaşantı içerisinde tüketim ödüncü sözleşmesinin tarafı olduğumuzun farkında bile olmuyoruz. Bir arkadaşımızın ihtiyacı olduğundan haberdar oluyoruz ve banka hesabına parayı gönderiyoruz. Göndermeden önce de bazen geri ödeme tarihini konuşuyoruz, bazen ise bu konuyu hiç açmıyoruz. Açmadığımız bu konu ise bize adliyenin kapısını açabiliyor.
Birine para gönderdiğimizi artık kolayca banka kayıtlarıyla ispatlayabiliyoruz. Hatta hiç bankaya gitmeden dahi mobil bankacılık üzerinden bunu delili elde edebiliyoruz. Ancak o paranın geri verilmek üzere gönderildiğini ve ne zaman geri istendiğini ispatlamak tartışma konusu olabiliyor. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2025/548 esas sayılı kararı, WhatsApp yazışmalarının yalnızca borcun varlığını değil, geri ödeme talebinin tarihini belirlemek bakımından da önem taşıyabileceğini gösterdiğinden ötürü hem ispatta kolaylık hem de ispat araçlarının da çağ atlamaya başladığının göstergesi. .Burada ilginç olan, iki bin yıllık bir hukuki ilişkinin günümüzde cep telefonundaki mesajlarla tartışılıyor olmasıdır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 392. maddesinde kanun koyucunun geri ödeme zamanı belirlenmemiş para ödünçleri bakımından getirdiği altı haftalık süre, geri ödeme tarihi kararlaştırılmamış para ödünçlerinde uygulanabilen bu kural olarak karşımıza çıkıyor.
Günlük hayatta çoğu zaman güven ilişkisini zedelememek için verdiğimiz paranın ne zaman geri ödeneceğini konuşmaktan kaçınıyoruz. Dostluğumuzun, akrabalığımızın veya yakınlığımızın zarar görmemesi için cevapsız bıraktığımız bu soruya kanun koyucu altı haftalık süreyle açıklık getiriyor. ancak dikkat etmek gerekir ki altı hafta, parayı verdiğiniz tarihten değil, geri istediğiniz tarihten itibaren hesaplanıyor.
Roma'dan bugüne borcun özü değişmedi. Belki de teknoloji, insanların koyduğu kuralları değiştirecek kudrete hiç bir zaman erişemeyecek, ama her zaman hayatı kolaylaştırmaya yarayacağı kesin.
Antik Roma'dan Günümüz Dijital Haberleşme Programlarına Uzanan Borcun Altı Haftalık Hikayesi
Av. Ümit Gürkal EGEMEN
Yorumlar
Trend Haberler
Bağdat Caddesi’nde ilginç görüntü! Müziği açtı, aracından inip dans etti
Şamil Tayyar'ın Erdoğan'a mesajı kısa sürdü! Paylaşımını sildi
Menzil’de gerilim büyüyor: Manisa’da protesto!
Konya’da 6 bin 400 liralık hesap tartışması! Kebapçıdan müşterisine yanıt
“Kolay para kazanıyorsunuz” eleştirilerine yanıt veren dansçı sosyal medyada gündem oldu!
Birikimlerini fonlara yatıran vatandaşlar yaşadıklarını anlattı
Cezaevinde rahatsızlanan Fatma Betül Sayan Kaya hastaneye götürüldü
Fon soruşturmasında itiraflar dosyayı genişletti: 30 şirkete kayyum atandı
Fatma Betül Sayan Kaya’nın avukatından savunma: “Kazancını iade etti”
TikTok’ta Kâbe üzerinden jeton tuzağı! Tavafı oyuna çevirdiler